ارزيابي تنوع ژنتيكي برخي از توده‌هاي بومي گشنيز ايران (.Coriandrum sativum L) بر اساس صفات مورفولوژيكي و فيزيولوژيكي

گشنيز با نام علمي Coriandrum sativum L. گياهي يكساله از خانواده چتريان مي باشد. قسمت‌هاي مورد استفاده‌ي اين گياه، بذر و برگ آن مي باشد. گشنيز علاوه بر مصرف خوراكي، كاهنده قند خـون، كاهنده چربي خـون، پـايين آورنـده فشار خون، خواب آور، آرام بخش، آنتي‌اكسيدان و ضـد اضطراب مي باشد.  به منظور بررسي تنوع ژنتيكي برخي از توده هاي بومي گشنيز ايران براساس صفات مورفولوژيكي و فيزيولوژيكي، 26 توده از مناطق مختلف كشور جمع آوري و آزمايشي بر پايه طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در شرايط مزرعه اي دانشگاه محقق اردبيلي در سال 1398 انجام شد. نتايج تجزيه واريانس داده ها تفاوت معني داري بين صفات مورد بررسي نشان داد كه بيانگر وجود تنوع ژنتيكي بين توده هاي گشنيز بود. نتايج حاصل نشان داد كه بين توده ها از لحاظ صفات ارتفاع كل گياه، طول ساقه، طول ريشه، فاصله ‏ميانگره، تعداد گره ‏تا اولين گل، تعداد ‏ميانگره، تعداد برگ، تعداد ‏برگچه، قطر ساقه، وزن خشك گياه، وزن خشك ريشه، وزن خشك ساقه، وزن تر برگ، وزن تر گل و فنول تفاوت معني داري با يكديگر وجود داشت و بين درصد اسانس بذر و ميزان آنتوسيانين تفاوت معني داري وجود نداشت. در مجموع مقايسه ميانگين صفات نشان داد كه توده هاي سياهكل و كاشمر به ترتيب از نظر قطر ساقه (74/1 و 63/1 ميلي متر)، وزن تر برگ (57/0 و 50/0 گرم)، تعداد برگ (66/11 و 7/15) و ميزان آنتوسيانين (27/0 و 37/0 ميلي گرم بر گرم ماده تر) نسبت به ساير توده ها برتري داشتند. بنابرين مي توان از توده سياهكل در برنامه هاي اصلاحي به منظور توليد ارقام پرمحصول استفاده كرد. بر اساس تجزيه خوشه اي توده هاي مورد مطالعه در سه گروه قرار گرفتند.