مقايسه تاثير روش‌ها و سطوح مختلف آبياري و كوددهي بر عملكرد و ويژگي‌هاي مورفوفيزيولوژيك ذرت علوفه‌اي

مديريت نادرست آبياري و شيوه هاي نامناسب كوددهي باعث مي شود تا سالانه مقادير زيادي از كودهاي شيميايي از طريق آب شويي از دسترس گياهان خارج و وارد منابع آبي گردد. اين پژوهش در قالب طرح آماري بلوك هاي كامل تصادفي به روش فاكتوريل با چهار سطح آبياري (آبياري فتيله اي، آبياري جويچه اي 50، 70 و 100 درصد نياز آب گياه) و دو سطح كود نيتروژن (50 و 100 درصد كود توصيه شده بصورت كود اوره) با سه تكرار در دانشگاه رازي كرمانشاه طي دو سال 1399 و 1400 اجرا شد. در روش آبياري فتيله اي كود از طريق مخزن ها و بصورت محلول در اختيار گياه قرار گرفت. درحالي كه در روش آبياري جويچه اي كود بصورت سرك در سطح خاك پخش شد. ميزان كود اوره مورد نياز براي هر تيمار براساس آزمون خاك محاسبه شد. براي محاسبه حجم آب مصرفي و تبخير و تعرق پتانسيل (ETo) از برنامه CROPWAT 8.0 و روش پنمن-مانتيث استفاده شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه تعداد برگ زرد، ارتفاع بلال از سطح خاك، شاخص سطح برگ، وزن مخصوص برگ، عملكرد علوفه تازه و خشك تحت تاثير اثر سال و تيمارهاي آبياري و كود قرار گرفتند. اثرات متقابل آبياري و كود نيز بر تعداد كل برگ، قطر ساقه و ارتفاع گياه معني دار بود. نتايج نشان داد كه بيشترين قطر ساقه و ارتفاع گياه  در كود آبياري فتيله اي با مصرف 100 درصد كود و در سطح احتمال 5 درصد بدست آمد. در هر سال تفاوت كمي بين تيمارها از نظر عملكرد علوفه خشك ديده شد. در سال اول آبياري فتيله اي با كود 100 درصد نسبت به آبياري جويچه اي با مصرف 50 درصد آب و مصرف 50 يا 100 درصد كود و آبياري فتيله اي با مصرف 50 درصد كود عملكرد علوفه خشك بيشتري داشت. در سال دوم آبياري فتيله اي با مصرف 100 درصد كود نسبت به آبياري جويچه اي با مصرف 70 درصد آب و مصرف 100 درصد كود و آبياري جويچه اي با مصرف 50 درصد آب و 50 درصد كود برتري داشت. همچنين بيش ترين شاخص سطح برگ به تيمارهاي آبياري جويچه اي 100 - كود 100 و آبياري فتيله اي -كود 100 درصد در سال اول تعلق داشت. مصرف آب در روش آبياري فتيله اي كم تر از آبياري جويچه اي با 70 درصد نياز آبي گياه بود. كاهش مصرف آب در روش فتيله اي مي تواند بعلت كاهش سطح خيس خاك باشد كه باعث كاهش تبخير مي گردد، زيرا در اين روش آبياري، آب در سطح محدودي پخش مي گردد. در مجموع، آبياري فتيله اي با 50 درصد مصرف كود بعلت صرفه جويي در مصرف آب (به مقدار 58 درصد) و كود بعنوان تيمار برتر توصيه گرديد. هرچند آبياري فتيله اي هزينه بالاتري نسبت به آبياري جويچه اي دارد اما بعلت اقليم خشك كشور و ارزش بالاي آب، استفاده از اين روش آبياري مفيد است..‏