ارزيابي كيفيت ميوه پرتقال‌هاي ارقام فوكوموتو، ناوليت و تامسون‌ناول روي دو پايه سيتروملو و C-35

كيفيت ميوه مركبات معمولا تحت تاثير نوع رقم، پايه و شرايط پس از برداشت قرار مي‌گيرد. در اين پژوهش كيفيت ميوه سه رقم پرتقال تامسون‌ناول، فوكوموتو و ناوليت روي دو پايه سوئينگل سيتروملو و سيترنج C-35 در زمان برداشت و طي نگهداري (در دو مكان قائم‌شهر و رامسر) بررسي شد. ميوه با نسبت ماده جامد محلول به اسيد قابل‌تيتراسيون (TSS/TA) برابر 6.5 تا 7 برداشت و ضمن ارزيابي ميوه در زمان برداشت، قابليت نگهداري ميوه نيز در سردخانه با دماي 5 درجه سيلسيوس و رطوبت نسبي 85 درصد در روزهاي 30 و 60 انبارداري طي دو سال (97 و 98) ارزيابي شد. نتايج نشان داد ميوه پرتقال ناوليت روي پايه سيتروملو و پرتقال فوكوموتو روي پايه C-35 داراي ويژگي‌هاي فيزيكي ‌كوچك‌تري نسبت به تامسون‌ناول و ساير تركيب پايه و پيوندك بود. رقم ناوليت مشابه تامسون‌ناول روي پايه C-35 ميوه درشت‌تر و سنگين‌تري توليد نمود. خطاي دو حجم در هر دو رقم فوكوموتو و ناوليت روي هر دو پايه نسبت به شاهد ‌كم‌تر بود. در زمان برداشت، ميوه رقم فوكوموتو روي هر دو پايه ضخامت پوست بيش‌تري (بيش از 4 ميلي‌متر) نسبت به دو رقم ديگر داشت. در شروع انبارداري ميزان آب‌ميوه هر دو رقم اختلاف معناداري با شاهد نداشت ليكن در پايان نگهداري ميوه ناوليت روي پايه C-35 ‌كم‌ترين ميزان آب‌ميوه (35.73 درصد) را داشت. ميوه‌هاي فوكوموتو و ناوليت روي هر دو پايه، شاخص فناوري بالاتري نسبت به تامسون‌ناول در زمان برداشت داشتند. ميزان TSS در زمان برداشت در ميوه پرتقال‌هاي تامسون‌ناول و ناوليت روي پايه سيتروملو ‌كم‌ترين (به ترتيب 9.22 و 9.78 درصد) بود. ميوه ناوليت و تامسون‌ناول روي پايه C-35 ميزان TA بالاتري داشتند. در همه تيمارها ميزان TA طي نگهداري روند كاهشي داشت. پايه C-35 بيش‌ترين سهم را در بالابودن نسبت TSS/TA در ميوه فوكوموتو داشت كه همين نسبت طي نگهداري نيز حفظ شده است. ميوه ناوليت در زمان برداشت روي هر دو پايه ميزان TSS/TA ‌كم‌تري (7.5 و 7.12) داشت. در شروع انبارداري، متوسط آسكوربيك‌اسيد در هر سه رقم روي پايه C-35 بالاتر از همان ارقام روي پايه سيتروملو بود. ليكن طي نگهداري و در پايان انبارداري سطح آسكوربيك‌اسيد ميوه فوكوموتو روي هر دو پايه حفظ شد. مقدار *a، زاويه رنگ و شاخص رنگ‌گيري (CCI) پوست ميوه پرتقال ناوليت در زمان برداشت به دليل منفي بودن روي پايه سيتروملو (1.12-) و C-35 (0.61-) متفاوت از دو رقم ديگر بود. در زمان برداشت ظرفيت آنتي‌اكسيداني ميوه فوكوموتو روي سيتروملو 43.99 درصد و روي پايه C-35 به ميزان 62.12 درصد بود. مقدار ظرفيت آنتي‌اكسيداني و فنل‌كل طي نگهداري روند افزايشي داشت. ارزيابي ارگانولپتيك نشان داد كه ميوه فوكوموتو همانند تامسون‌ناول از نظر وضعيت ظاهري پوست و گوشت، ترشي، عطر و طعم روي پايه C-35 امتياز بهتري نسبت به ميوه همين ارقام روي پايه سيتروملو كسب نمود. ميوه ناوليت توليد شده روي پايه سيتروملو از نظر طعم و شيريني امتياز بالاتري (7) نسبت به حالت استفاده از پايه C-35 (6) داشت. براي داشتن ميوه زودرس تركيب فوكوموتو/ C-35 مناسب است.