امكان‌سنجي استفاده از نيروگاه‌هاي خورشيدي در ايران (فرصت‌ها و چالش‌ها)

زمينه و هدف: در مقابل تحريم‌هاي بين‌المللي كه در رابطه با اقتصاد نفتي براي ايران وضع شده‌است، انرژي خورشيدي در اين كشور از قابليت‌هاي ويژه‌اي برخوردار است؛ بطوري كه كشور ايران مي‌تواند درسال2050 ميلادي، به تأمين‌كننده اصلي زنجيره توليد برق خورشيدي مديترانه تبديل شود. با توجه به توانايي ايران در زمينه دستيابي به اين انرژي پاك، هدف مطالعه حاضر، بررسي امكان‌ استقرار و استفاده از نيروگاه‌هاي خورشيدي در ايران براي توليد انرژي برق با توجه به چند پروژه‌ انجام‌شده و نيز بررسي فرصت‌ها و چالش‌هاي توسعه اين نيروگاه‌ها مي‌‌باشد. مواد و روش ها: براي انجام مطالعه مروري حاضر، كليدواژه‌هاي «Solar power plants, Solar energy in Iran, Renewable energy, Solar potentials and challenges» در پايگاه‌هاي داده «Google Scholar, ScienceDirect, SID, Magiran, ResearchGate» از سال 2005 تا 2024 ميلادي جستجو شدند. پس از عمل جستجو، جمعاً 320 مقاله يافت شد كه پس از انجام مراحل غربالگري و بررسي كامل مقالات، در نهايت تعداد 23 مقاله ثبت و در مطالعه استفاده شد. معيار ورود مقالات به مطالعه، به‌روز بودن و تناسب محتوا با موضوع مورد نظر بود. يافته ها: براي بررسي امكان استفاده از نيروگاه‌هاي خورشيدي در ايران، از داده‌هاي كمي و كيفي مطالعات در رابطه با ظرفيت‌هاي جغرافيايي، توان توليدي و چالش‌هاي پيش‌ روي استقرار نيروگاه‌ها استفاده شد. تجربه ايران براي استقرار انرژي متمركز خورشيدي، به نيروگاه‌هاي شيراز و يزد برمي‌گردد كه با وجود موفقيت‌آميز بودن بهره‌برداري از اين نيروگاه‌ها، از آن زمان تاكنون طراحي و يا ساخت نيروگاه‌ خورشيدي جديدي اعلام نشده‌است. در اين راستا، فقدان مطالعات امكان‌سنجي در اين كشور كاملاً مشهود است.نتيجه گيري: علي‌رغم توسعه نه‌چندان قابل قبول نيروگاه‌هاي خورشيدي در ايران و نيز عدم تقاضاي عمومي براي دستيابي به انرژي پاك؛ تابش خورشيدي بالا، اراضي بياباني موجود در ايران و نيز عدم انتشار گازهاي آلاينده توسط نيروگاه‌هاي خورشيدي؛ عوامل اصلي براي تشويق به توسعه اين نيروگاه‌ها براي توليد انرژي حرارتي و الكتريكي هستند. بنابراين، استفاده از اين نيروگاه‌ها مي‌تواند فرصت‌هاي بسياري براي كشور ايران فراهم و نيز بسياري از موانع را برطرف سازد.