ارزيابي شاخص‌هاي تاب‌آوري در مقابله با آتش‌سوزي ناشي از زلزله در شهر تهران با استفاده از تكنيك تحليل شبكه

زمينه و هدف: تجارب به‌دست آمده از رخداد زلزله در كشورهاي مختلف جهان نشان مي دهد كه وقوع اين پديده مي تواند با آتش سوزي همراه باشد و در اين شرايط، معضلات مديريت بحران افزايش خواهد يافت. لذا، اين پژوهش با هدف ارزيابي شاخص هاي تاب‌آوري در مقابله با آتش‌سوزي ناشي از زلزله در شهر تهران با استفاده از تكنيك تحليل شبكه انجام شد. مواد و روش ها: در اين پژوهش توصيفي، براي سنجش ارتباط بين متغيرهاي تحقيق، پرسش‌نامه محقق‌ساخته شامل سه معيار اصلي و 21 زيرمعيار بين 10 نفر از كارشناسان مديريت شهري، و آتش‌نشان‌هاي با سابقه شهر تهران توزيع شد. براي شناسايي معيار هاي پژوهش، اولويت‌بندي زيرمعيار ها و ارزيابي نحوه تاثيرگذاري و تاثيرپذيري معيار ها به‌ترتيب از تكنيك دلفي، روش ANP و تكنيك DEMATEL استفاده شد. همچنين، براي اولويت‌بندي و وزن‌دهي نهايي معيارها از نرم‌افزار سوپردسيژن استفاده شد.يافته ها: نتايج نشان داد كه شاخص مديريت و منابع با وزن نهائي 0/475 مهم‌ترين و مؤثرترين معيار بوده كه از بيش‌ترين تعامل با ساير معيارها برخوردار بوده است. از طرفي، معيار عملكرد زيرساخت‌هاي شهري به‌عنوان تأثيرپذيرترين معيار شناخته شد. همچنين، زيرشاخص طراحي ساختمان‌هاي ضد زلزله و ضد حريق با وزن نهائي 0/095 اولويت اول را به‌خود اختصاص داد.نتيجه گيري: به‌طور كلي، مي‌توان اذعان داشت كه به‌منظور اعمال مديريت مناسب و تخصيص منابع مورد نياز، با تشكيل ستاد مديريت بحران مي‌توان نسبت به پيش بيني شرايط ايجاد شده پس از زلزله اقدام و بهترين راهكار براي هر سناريوي محتمل را پيشنهاد داد. همچنين، توصيه مي شود همه اين راهبردها با انجام مانورهايي تمرين شوند و تجهيزات و منابع لازم در نقاط مختلف شهر تدارك ديده شوند. ضمن آن‌كه بايد در روند ساخت‌و‌سازها در مناطق مختلف به نقشه گسل هاي تهران توجه و در اين خصوص از فناوري هاي نوين مقاوم سازي در برابر زلزله استفاده شود.