واكاوي ابعاد پنهان سكونت با رويكردي معناشناسانه در مسكن اجتماعي، مطالعه موردي: سكونتگاه هاي مسكن اجتماعي در همدان

مسكن اجتماعي در سال هاي اخير به دنبال افزايش جمعيت و مهاجرت به شهرها، به عنوان يكي از راه هاي پاسخ گويى به نياز مسكن مطرح شده است. از آنجا كه در ايران مسكن اجتماعي، تجربه اي كم و بيش جديد محسوب مي شود، در اين راستا تحقق امر سكونت، به دليل گسترش روزافزون چنين مسكن هايي در شهرها، ضرورى به نظر مى رسد، تا بتوان پايه هاى علمى روشنى در طراحي و در مطابقت با نيازهاي انسان ايجاد نمود. هدف مقاله حاضر در بخش اول تبيين ابعاد پنهان سكونت مطابق با نيازهاي انسان با رويكردي معناشناسانه و در بخش دوم واكاوي ابعاد پنهان سكونت به طور جامع در مسكن اجتماعي شهر همدان  به منظور دستيابي به سياست هاي طراحي و اجرايي، در جهت ارتقاء كيفيت اينگونه از مسكن است. اين مقاله به روش آميخته و با بهره گيري از روش تحليل محتوا، با رويكردي معناشناسانه و در حوزه معماري انجام شده است.  بخش اول داده ها بصورت كيفي با استفاده از مصاحبه  و در بخش دوم از طريق روش كمي انجام شده است. در اين ارتباط ابتدا با تكيه بر اسناد كتابخانه اي، به مطالعه مفاهيم، نظريه هاي مرتبط با مفهوم سكونت و تحقق ابعاد وجودي انسان در مكان پرداخته شده است. در ادامه، داده ها در بخش اول، با استفاده از كدگذاري، تحليل شده اند. در بخش دوم، داده هاي به دست آمده در بخش اول، به صورت پرسشنامه درآمده و با استفاده از نرم افزار SPSS و روش هاي آماري همچون آزمون تي، فريدمن و تحليل عاملي مورد ارزيابي قرار گرفته اند. با توجه به مطالعات انجام شده، چهار بعد شامل كالبدي- فضايي، اجتماعي- فرهنگي، ادراكي- زيباشناختي و زيست محيطي، ابعاد پنهان سكونت، هر كدام اشاره به بعدي از وجود انسان و در مطابقت با نيازهاي او قرار دارند. در بين ابعاد يافت شده، براي انسان بعد اجتماعي- فرهنگي در درجه اول نسبت به ساير ابعاد، در دستيابي به مفهوم سكونت در مسكن تأثير دارد. پس از آن به ترتيب ابعاد كالبدي- ساختاري، زيست محيطي و نهايتاً ادراكي- زيباشناختي در درجات بعدي قرار دارند، لذا در اين راستا مي توان با ارائه راهكارهايي در طراحي، متناسب با هر بعد، موجب ارتقاء كيفي، تحقق سكونت واقعي و آرامش انسان در چنين سكونتگاه هايي شد.