چالش‌‌هاي اقتصادي در كشاورزيِ سرزمين‌هاي خلافت شرقي اسلامي(نمونه پژوهي قرون سوم و چهارم قمري)

زمين هاي كشاورزي يكي از اساسي‌ترين منابع درآمدزايي براي حكومت‌ها بوده است و فرمانروايان با درك اهميت آن روي زمين‌هاي كشاورزي سرمايه‌گذاري مي كردند. با توجه به سهم مهم درآمد زمين‌هاي كشاورزي در اقتصاد حكومت‌ها، پژوهش حاضر به اين پرسش پاسخ مي دهد كه عوامل چالش‌زاي اقتصادي در كشاورزي قرون سوم و چهارم قمري در سرزمين‌هاي خلافت شرقي اسلامي چه بوده است. اين پژوهش با استفاده از رويكرد توصيفي_تحليلي و با رجوع به منابع كتابخانه‌اي به پرسش مد نظر پاسخ مي گويد. فرضيه پژوهش بر اين استوار است كه عدم مديريت درست فرمانروايان  كنار برخي عوامل محيطي چالش‌هايي را براي كشاورزي اين قرون ايجاد كرده است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي دهد عواملي، همچون ناامني، تغيير چندباره مالكيت اراضي، گسترش اراضي اقطاعي و كاهش قدرت دهقانان، عدم وجود نظام كارآمد مالياتي و اخذ خراج، تأثير سياست‌هاي فرمانروايان و برخي عوامل محيطي، مانند زلزله، از عوامل مهم چالش‌زا براي كشاورزي در قرون سوم و چهارم قمري در سرزمين‌هاي خلافت شرقي اسلامي بوده است.