تحليل ساختار روايي عاشقانۀ حماسي «بيژن و منيژه» و تبيين ابعاد كلامي آن از منظرالگوي والتسكي و لباو

نشانه - معناشناسي ابزاري است كه به ياراي آن مي توان، ساز و كارهاي شكل گيري و توليد معنا را در گفتمان ها بررسي نمود. گفتمان منطقي و روايي، گفتماني غالب، بر داستان هاي حماسي شاهنامه است و اغلب، در داستان هاي روايي شاهنامه، جهت گيري حوادث، به موجب داشتن روابط علت و معلولي، به جانب خاصي پيش مي رود كه با بررسي ساختار آن روايات، مي توان به ژرف ساخت آن داستان ها، دست يافت. « لباو» و «والتسكي»، از نظريه پردازان حوزۀ روايت شناسي هستند؛ آنان الگويي براي ساختار روايات پيشنهاد كرده اند كه به الگوي الماسي شكل معروف است؛ اين پژوهش با روش تحليلي– توصيفي، در قالب نشانه- معناشناسي و با بهره گيري از الگوي شعيري و آميختنش، با الگوي الماسي شكل لباو، درصدد پاسخ به اين پرسش است كه؛ ساخت كلان اين داستان تا چه انداره با الگوي الماسي شكل و بخش هاي شش گانۀ آن تناسب دارد؟ يافته هاي پژوهش نشان مي دهد كه؛ ساخت اين روايت، با الگوي الماسي شكل لباو، كاملا سازگار و قابل انطباق است و ارزيابي كه مهم ترين بخش الگوي الماسي شكل است، در بيشتر بندهاي روايي اين داستان، بچشم مي خورد. در اين گفتمان روايي كه از نوع پوياست، فرآيند پويايي توليد معنا از يك طرف، به سبب تعامل عوامل درون متني (كنش گزاران و كنش پذيران) و از جانبي، به سبب تعامل عوامل برون متني (راوي و روايت شنو) است و فردوسي بخوبي توانسته است، نظام هاي خاصي از گفتمان روايي را با گذر از نشانه هاي معمول، با كاركردهاي رايج و دست يافتن به نشانه هاي نو، با كاركردهاي زيباشناسي، شكل داده و نظام ويژه‌اي از گفتمان روايي پويا را خلق كرده است.