بازخواني كهن الگوهاي محراب گچي مسجد جامع تبريز، تحفه اي از عصر ايلخاني

شهر تبريز به عنوان يكي از شهرهاي مهم با بناها و آثار تاريخي ارزشمند در حفظ و تداوم غناي تاريخي و فرهنگي كشور تأثير بسيار زيادي داشته و داراي كهن الگوهاي متعددي است. يكي از اين بناها مسجد جامع تبريز است كه داراي محرابي تاريخي با تزيينات ارزشمند متعلق به دورۀ ايلخاني است. اين مقاله با بررسي نقوش و كتيبه‌هاي اين اثر ارزشمند تاريخي، كهن الگوهاي موجود در آن را بازخواني كرده و الگوهاي مهم را استخراج كرده است تا ابزاري براي پيوند گروه هاي اجتماعي آينده باشد. پس از مطالعه منابع كتابخانه‌اي و انجام فعاليت‌هاي ميداني به ويژه عكاسي به روش توصيفي- تحليلي، كهن الگوهاي مشاهده شده در تزيينات محراب را بر اساس دسته بندي نگارندگان، از جنبه ظاهري، مفهومي و ... در 7 دستۀ كهن الگوهاي انساني، طبيعي، موقعيتي، عددي، هندسي، كالبدي و حيواني بررسي كرده و سپس  اطلاعات كه در جداولي منظم ثبت شده اند، مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. در كهن الگوهاي هندسي ماندالا و اسپيرال، تعداد نوع استفاده شده زياد بوده و تعداد تكرار هر نوع غيرقابل شمارش است. همچنين كهن الگوي درخت و بهشت نيز با در نظر گرفتن نقوش گياهي، در كل محراب به صورت درهم تنيده و پيچيده وجود دارند.