تحليل جامع مؤلفه‌هاي مؤثر در تغيير عملكرد سازگار بناهاي تاريخي بررسي موردي: خانه‌هاي تاريخي دوره پهلوي در تهران

درصورت عدم امكان تداوم عملكرد بنا و در راستاي حفاظت مؤثر از آن، استراتژي بازاستفاده انطباقي با دلالت بر تغيير عملكرد در بناها به‌ كار گرفته مي‌شود كه شرايط پايش موفقيت آن ازطريق مفهوم «سازگاري»، به‌دليل پيچيدگي و گستردگي، نيازمند تدقيق است. لذا هدف اصلي اين مقاله، دستيابي به چارچوبي براي تحقق سازگاريِ تغيير عملكرد در بازاستفاده انطباقي از بنا‌هاي تاريخي است كه ازلحاظ پرداختن به جنبه‌ها و دامنه‌هاي گستردۀ تأثيرگذار بر اين حوزه جامعيت داشته و براساس مرحلۀ مناسب براي شناسايي معيار‌هاي ارزيابي (پس‌از بهره‌برداري)، ازطريق تحليل روابط ميان معيار‌ها، نقش و اهميت هريك، سازوكارهاي تحقق سازگاري را تبيين نمايد. پژوهش حاضر از نوع كاربردي بوده و در آن از روش آميخته استفاده شده است؛ به‌نحوي كه پس‌از شناخت چارچوب سازگاري، 45 مؤلفه تحقق آن با راهبرد توصيفي-تحليلي و برگرفته از تحليل محتواي جهت‌دار گردآوري شده و نهايتاً با هدف شناخت روابط ميان زيرمعيار‌ها، روش مصاحبه با خبرگان در جمع‌آوري و نيز تركيب روش‌هاي ديمتل فازي، ساختاري-تفسيري و ميك‌مك در تحليل داده‌ها مورد استفاده قرار گرفته‌اند كه نهايتاً طي «مدل مفهومي نهايي» ارائه شده است. شايان ذكر است از ميان اين زيرمعيار‌ها، «حفظ و تقويت ارزش‌هاي ناملموس» بيشترين ميزان تأثيرپذيري و تعامل با ساير زيرمعيار‌ها و «الزامات فنّي حفاظت (بازگشت‌پذيري و حداقل مداخلات)» در صدر زيرمعيار‌هاي با ماهيت علّي شناسايي شده است.