تعيين حداقل تعداد نمونه خاك در پژوهش‌هاي روابط خاك و گياه (پژوهش موردي رويشگاه علف شور (.Salsola spp) در سه منطقه خشك ايران)

با مروري بر پژوهش‌هاي انجام‌شده در روابط خاك و گياه در اكوسيستم‌هاي مرتعي و بياباني كشور، به‌نظر مي‌رسد تعداد نمونه خاك بر اساس مبناي علمي تعيين نمي‌شود. پژوهش حاضر با هدف كاربرد روش اندازه اثر و آناليز توان در تعيين تعداد نمونه خاك در سه تيپ گياهي واقع در رويشگاه علف شور (.Salsola spp) در سه منطقه خشك شهرستان‌هاي شهريار، زيركوه و زابل انجام شد و به‌ترتيب تعداد 15، 10 و 5 نمونه خاك در هر تيپ گياهي برداشت شد. برخي از ويژگي‌هاي خاك شامل رسانايي الكتريكي، درصد شن، ماده آلي، كربنات كلسيم معادل (CCE) و رطوبت اشباع در آزمايشگاه تعيين شد. تعداد نمونه لازم، پس از نمونه‌برداري اوليه براساس اندازه اثر محاسباتي (f) و توان 80 درصد (0/80=Power) و پيش از نمونه‌برداري براساس اندازه اثر متوسط (0/25:f) و توان 60 درصد (0/60=Power) برآورد شد. نتايج نشان داد توان آزمون تجزيه واريانس در سه سايت مورد بررسي به‌طور ميانگين به‌ترتيب برابر 88، 56 و 38 درصد بوده است. به‌منظور تعيين حداقل تعداد نمونه لازم، براي رسيدن به توان 80 درصد، براي زابل و زيركوه حداقل 20 نمونه و براي شهريار حداقل 12 نمونه خاك لازم است. اگر هيچ‌گونه دانسته‌هاي پيشين از ويژگي‌هاي خاك وجود نداشته باشد، براي مقايسه آماري 3 تيپ گياهي با اندازه اثر متوسط و سطح معني‌داري 0/05، مي‌بايست بيش‌تر از 50 نمونه خاك از هر تيپ گياهي برداشت شود كه به توان 80 درصد برسد.