انتخاب سرعت‌پيشروي و عمق شخم مناسب بر اساس شاخص‌هاي مصرف انرژي ادوات خاك‌ورز اوليه با روش تاپسيس

خاك ورزي از جمله عمليات مهم در كشاورزي است كه تعيين شرايط كاري مناسب براي انجام اين عمليات امري ضروري است. طبق نتايج تحقيق محققان، خاك ورزي همواره با مصرف زياد انرژي همراه است بهمين دليل انتخاب سرعت پيشروي و عمق شخم مناسب ادوات خاك ورزي به لحاظ مصرف انرژي بهينه ضرورت پيدا مي كند. در اين تحقيق با استفاده از روش مديريتي تاپسيس (TOPSIS) سرعت پيشروي و عمق شخم مناسب با توجه به پارامترهاي مصرف انرژي مورد بررسي قرار گرفته است. اين پژوهش در قالب طرح اسپليت پلات فاكتوريل بر پايه بلوك كامل تصافي در سه تكرار انجام شد. تيمارهاي مورد بررسي شامل سه نوع دستگاه خاك ورز اوليه (گاوآهن برگردان دار، گاوآهن بشقابي و گاوآهن چيزل) در 3 سرعت پيشروي مختلف (3، 4.5، 6 كيلومتر بر ساعت) و عمق هاي مختلف (15، 20 و 25 سانتي متر) انتخاب شد. آزمايشات در خاك رسي لومي و ميزان رطوبت 7 درصد انجام شد. پارامترهاي مصرف انرژي شامل توان مالبندي (kW)، مصرف سوخت (l.ha-1)، بازده كششي (%) و بازده بهره وري انرژي (OEE) (%)، ظرفيت مكانيزاسيون (kWh.ha-1) و كشش ويژه (kN.m-1) اندازه گيري شد. نتايج نشان داد كه گاوآهن برگردان دار و گاوآهن بشقابي در سرعت 4.5 كيلومتر بر ساعت و عمق 25 سانتي متر و گاوآهن چيزل در سرعت 6 كيلومتر بر ساعت و عمق 15 سانتي متر از لحاظ مصرف انرژي در شرايط مناسبي قرار داشتند. از نظر پارامتر مصرف انرژي، در بيشتر سرعت ها و عمق هاي مختلف كاري، گاوآهن چيزل بدليل بالا بود ضريب تركيبي در روش تحليل تاپسيس داراي مزيت نسبي نسبت به گاوآهن بشقابي و گاوآهن برگردان دار بود.