ريخت ‌شناسي تحليلي آيين نمايشي بومي «بازار مدينه»، در فرهنگ سوگواري زنان بوشهر با رويكرد انسان‌ شناسي تفسيري

هدف اين مقاله، مطالعۀ تحليلي و ريشه‏‌ شناختي حضور زنان بوشهر در آيين نمايشي «بازار مدينه» با رويكرد تفسيري براساس نظريۀ انسان ‏شناسي كليفورد گيرتز است. در فرهنگ مذهبي بوشهر، زنان با مشاركت مردان، هرساله در بيستمين روز از ماه صفر، آيين نمايشي «بازار مدينه» را با شيوه‌اي تأمل‌برانگيز به شكل يك نمايش ميداني برگزار مي‌‏كند. در اين مقاله آيين نمايشي مذهبي «بازار مدينه» با تأكيد بر انسان‏شناسي تفسيري مبتني بر شناخت نمادهاي فرهنگي، در دو ساحتِ اساسي: 1)تفسير نمادهاي فرهنگي ـ مذهبي در آيينِ نمايشي «بازار مدينه»؛ 2)واكاوي تأثير حضور زنان در آيين نمايشي «بازار مدينه» از رهگذر دانش تأويل و تفسير در انسان‏شناسي نمادين بررسي شده ‏است. روش پژوهش، ميداني (مشاهدۀ مشاركتي و مصاحبه) و نيز با بهره‌‏گيري از منابع كتابخانه‌‏اي بوده ‏است. اطّلاعات گردآوري‌شده، به شيوۀ توصيفي و تحليلي و براساس نظريۀ تفسيرگرايي كليفورد گيرتز تحليل محتواي كيفي شده‏ و به پرسش‌هاي بنياديني مانندِ عناصر كليدي در آيين نمايشي «بازار مدينه»، جايگاه زنان در نظام باورهاي اعتقادي و خاستگاه تاريخي و فرهنگي اين آيين نمايشي در فرهنگ سوگواري در بوشهر پاسخ داده‏ است. يافته‌‏ها حكايت از آن دارد كه زنان در بوشهر، شبيه‌‏خوانِ نقش زنان اهل بيت(ع) هستند و حضورشان بر سه نكته در نظام نمادين ديني دلالت دارد: 1)جان‌پنداري؛ 2)انسجام‏‌بخشي جمعي؛ و 3) بازآفريني باورهاي ديني.