كاربست درمان مبتني بر شفقت در كاهش خودانتقادي و احساس گناه والديني مادران داراي فرزند با نشانگان فنيل كتونوري: يك مطالعه نيمه تجربي

مقدمه و هدف: تربيت فرزند براي هر خانواده اي به اندازه كافي دشوار است، اما براي والدين يك كودك معلول، نگراني در مورد آينده آن‌ها مي تواند طاقت فرسا باشد. از اين ميان بر مادران به دليل قرابت و مشغوليت بيشتر در وظايف والدگري، مجموعه‌اي از مشكلات ازجمله پيامدهاي نامطلوب روان‌شناختي به‌عنوان هزينه مراقبت از اين كودكان تحميل مي‌شود. هدف اين مطالعه، تعيين اثربخشي درمان مبتني بر شفقت در كاهش خودانتقادي و احساس گناه والديني مادران داراي فرزند با نشانگان فنيل كتونوري بوده است. روش‌كار: مطالعه حاضر از نوع كاربردي و نيمه آزمايشي با طرح پيش آزمون - پس‌آزمون همراه با گروه كنترل بود. جامعه آماري پژوهش مشتمل بود بر 37 مادر داراي فرزند مبتلابه نشانگان فتيل كتونوري شهر دلفان در سال 1401 كه از اين ميان 30 نفر انتخاب و به شيوه تصادفي‌سازي و مساوي در دو گروه مداخله و كنترل تقسيم شدند (هر گروه 15 نفر). گروه مداخله بر اساس پروتكل گيلبرت و نف (2007) طي 8 جلسه دوساعتي و هفته‌اي يك‌بار، تحت آموزش درمان مبتني بر شفقت قرار گرفتند. جهت گردآوري داده‌ها در مرحله قبل و بعد از كاربست برنامه درماني،  از دو پرسشنامه، احساس گناه والديني حسيني طاري (1398) و خودانتقادي سعادتي شامير (1397) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از شاخص‌هاي توصيفي و تحليل كوواريانس چند‌متغيره با نرم‌افزار SPSS-27  تحليل شدند يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد پس از كنترل نمرات مرحله پيش‌آزمون، اختلاف معني‌داري بين گروه مداخله و كنترل در رابطه با پس‌آزمون نمرات خود-انتقادي (Eta=0.232; P=0.017; F=6.636) و احساس گناه والديني (Eta=0.629; P=0.001; F=7.366).وجود دارد. نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‌هاي مطالعه حاضر و در پيوند به پيشينه عملي پژوهش، درمان مبتني بر شفقت باعث كاهش معنادار خودانتقادي و احساس گناه والديني مادران داراي فرزند مبتلابه فنيل كتونوري مي‌شود. بر اين اساس، پيشنهاد مي‌شود كه در روان‌درماني و مشاوره توان‌بخشي به والدين داراي كودكان با نياز ويژه جهت ارتقاي سلامت روان‌شناختي مادران آن‌ها درمان مبتني بر شفقت به كار گرفته شود.