شناسايي مولفه‌هاي ساماندهي بصري در راستاي بهسازي سيماي كالبدي مناظر بومي روستاهاي كوهپايه‌اي ايران (نمونه موردي: روستاهاي كوهپايه‌اي غرب استان مازنداران)

ارزش‌هاي بصري مناظر بومي به عنوان يكي از مهم‌ترين و تأثيرگذارترين عوامل تعيين‌كننده بر حضور و تداوم سكونت در مناطق روستايي است، با اين حال بسياري از مناظر بومي روستاهاي كوهپايه‌اي ايران به واسطه‌ي مداخلات ايجاد شده و فقدان ساز و كار مديريتي مناسب دچار نابه‌ساماني شده‌اند كه به منظور مديريت روند توسعه و حفاظت از اين ميراث ارزشمند، تدوين نظري پارامترهاي موثر بر سيماي كالبدي مناظر بومي، امري ضروري است. پژوهش حاضر از لحاظ ماهيت، اكتشافي و از حيث روش گردآوري داده‌ها، توصيفي- پيمايشي است. جامعه مورد مطالعه 576 نفر از ساكنين روستاهاي مورد مطالعه مي‌باشد كه به صورت تصادفي شبكه‌اي مورد پرسشگري قرار گرفتند. اطلاعات جمع‌آوري شده، با استفاده از نرم‌افزار SPSS و از طريق تحليل عامل اكتشافي، همبستگي پيرسون و تحليل رگرسيون مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. نتايج پژوهش نشان داد؛ 98.1 درصد از تغييرات سيماي كالبدي توسط 14 عامل ساماندهي بصري شامل: كيفيت راه و مسيرها، آسايش بصري، مصالح و توپوگرافي، عناصر محيطي و چشم‌انداز طبيعي، تزيينات، نوسازي ابنيه، جذابيت بصري، نفوذپذيري، الگوي ساخت بومي، روشنايي و انعطاف فضايي، حريم و عرصه‌بندي، عناصر كالبدي، سازه بنا و خوانايي تبيين شده است كه عامل‌هاي آسايش بصري و كيفيت راه و مسيرها به ترتيب با ضريب تاثير 0.203 و 0.181 بيشترين تاثير را در بهبود سيماي كالبدي روستاهاي مورد مطالعه دارند.