بازخواني و سنجش سندي ـ متني روايت «صِلُوا عَشَائِرَكمْ وَ اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ»

امروزه با تشديد اقدامات دشمنان جهان اسلام در تفرقه افكني ميان مسلمانان، وحدت اسلامي بيش از گذشته ضرورت خود را نشان مي‌دهد؛ بنابراين در اصل لزوم وحدت ميان مسلمانان شكي وجود ندارد. يكي از احاديث پربسامد و مهم در تأييد اين سخن، حديث «صِلُوا عَشَائِرَكُمْ وَ اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ وَ أَدُّوا حُقُوقَهُم...» است. امام صادق(ع)، راه و روش تعامل شيعيان با اهل سنت را در احاديث متعددي از جمله حديث فوق، به شيعيان آموخته ‌اند و سنت صحيح اهل‌بيت(ع) و نحوه تعامل آنان با اهل سنت در فكر و عقيده را نمايان ساخته‌اند. ظاهر حديث حاكي از امر معصوم(ع) به شيعيان براي حضور در جماعات اهل سنت، عيادت مريضانشان و شركت در تشييع جنازه ايشان است. تحقيق حاضر با روش توصيفي ـ تحليلي و رويكرد رجالي ـ فقه الحديثي به دنبال بررسي دقيق سندي و متني حديث مذكور است. هدف ديگر پژوهش، بيان لايه‌هاي پنهان حديث و نحوه ايجاد وحدت و علقه اسلامي در جامعه مسلمين و مواجهه صحيح شيعيان با غيرشيعيان است. با عنايت به تكرار روايت با اسناد مختلف در منابع مختلف حديثي (بالغ بر 12 مرتبه) مشخص گرديد سلسله سند روايت در كتاب شريف اصول كافي از استحكام و قوت برخوردار است. بررسي متني و فقه الحديثي، بيان خانواده حديث و مستندات تاريخي روايت مذكور؛ نشان مي‌دهد كه روايت فوق با قرآن و سنت همخواني دارد. نوشتار پيش ‌رو از حيث مضمون نيز به مطالعه محتوايي روايت پرداخته و ابعاد گوناگون آن را در جهت ارتقاي سطح همدلي مسلمين تبيين نموده و بيانگر آن است كه تعامل شيعيان و اهل سنت بر اساس اين حديث، اولاً امري منطقي و تأكيدي است، ثانياً عامل اصلي تحقق وحدت در بين مسلمانان؛ مواجهه عقلاني، اخلاق ‌مدارانه و دوري از لعن و دشنام است.