واكاوي نقش مجله الأزهر در تبيين هويت گفتمان تقريب مذاهب اسلامي

در ميانه‌هاي قرن بيستم ميلادي، «مجله ‌الأزهر» نقش مؤثري بر تبيين هويت گفتمان تقريب بين مذاهب اسلامي داشت. اين مجله از سوي دانشگاه الأزهر مصر منتشر مي­‌شد كه در آن زمان از آزادي عمل در سياست‌گذاري آموزشي برخوردار بود و اين آزادي عمل در مجله ‌الأزهر هم متبلور گشت. پرسش اصلي اين پژوهش اين است كه مجله الأزهر چگونه از سازوكارهاي گفتماني همچون «غيريت‌سازي»، «برجسته‌سازي»، «حاشيه‌راني» و به تبع آن «مفصل‌بندي» فعاليتها و افكار كنشگران اين گفتمان، در تبيين جايگاه هويت گفتمان تقريب و نهادهاي برآمده از آن مانند دارالتقريب، استفاده كرده است؟ پژوهش پيش رو تلاش نموده است براساس داده­‌هاي جمع­‌آوري شده از منابع كتابخانه­‌اي و بررسي شمارگاني از مجله ‌الأزهر كه بين ساليان 1937 تا 1960م منتشر گرديده و نيز رصد فعاليت كنشگران فعال در اين گفتمان، چگونگي كاربست سازوكارهاي گفتماني را در مفصل‌بندي هويت گفتمان تقريبي واكاوي نمايد. در پايان به اين نتيجه رسيده است كه رويكرد «فلسفي» و «اخلاقي» علت اصلي انتشار انديشه تقريب در مجله الأزهر بوده است. به اين ترتيب، ظرفيت ايجاد گفتمان تقريبي با رنگ و ‌بوي فلسفي و اخلاقي بر مبناي تشابهات ميان‌مذهبي و تسامح نسبت به تفاوتهاي ظاهري، مهم‌ترين دستاورد اين كار پژوهشي به‌شمار مي‌آيد.