بازتاب بيداري اسلامي در اشعار مصطفي صادق رافعي

بيداري اسلامي به مجموعه تحولات فكري، اجتماعي و سياسي جوامع اسلامي در جهت بازگشت به حاكميت قرآن و ارزش‌هاي اسلامي در زندگي سياسي و اجتماعي و ساخت تمدن اسلامي اطلاق مي‌شود. موج بيداري اسلامي در اثر حركت مصلحان بزرگ ديني ابتدا در مصر شكل گرفت، سپس در ساير كشورهاي عربي و اسلامي گسترش يافت و امروزه تأثيرات آن در سطح بين‌المللي مشاهده مي‌شود. مصطفي صادق الرافعي، شاعر و نويسندهٔ متعهد مصري است كه همگام با آغاز بيداري اسلامي در مصر، با پرداختن به مسائل مهمي چون: تهذيب و تربيت جوانان، ضرورت آگاهي بخشيِ امّت مسلمان، مقاومت و مبارزه در برابر استعمارگران، تبديل به نماد بيداري اسلامي شد. بيشترِ قصايد رافعي در حوزهٔ بيداري اسلامي و در قالب طرح مباحث گوناگوني مانند: انتخاب اسلام به‌عنوان ايدئولوژيِ مبارزه، تلاش براي دست‌يابي به حكومت اسلامي، تأثير اسلام بر حيات سياسي جنبش‌هاي اسلامي، عشق به وطن، شكايت از ستم حكمرانان، مخالفت با سلطه گران و دعوت به آگاهي بخشي است. (مسئله) اين پژوهش كه با روش توصيفي تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي انجام‌شده (روش) به اين نتيجه رسيده است كه شاعر براي گسترش و پويايي جنبش بيداري اسلامي و نهادينه كردن آن به‌عنوان يك عامل تأثيرگذار براي مقابله با استعمارگران و رفتارهاي هنجارشكنانهٔ آنان، از مؤلفه‌هاي مختلف بيداري اسلامي ازجمله مباحثي چون تهذيب و تربيت نسل جوان، اعتمادبه‌نفس و ايمان به خدا، تأكيد بر جدّيّت و پشتكار، وجوبِ دانش‌افزايي و خدمت به وطن، تأكيد بر عمل‌گرايي، تلاش براي بيداري جامعه به‌ويژه زنان، يادآوري مجد و عظمت گذشته، توكّل به خدا و اميد به پيروزي، تعقّل و بصيرت و دورانديشي استفاده مي‌كند و طرح چنين انديشه‌هايي را براي مقابله با استعمارگران ضروري مي‌داند. شاعر با پرداختن به اين موضوعات كه ريشه در دين دارند، تعهد ديني و دَين سياسي خود را به جامعهٔ اسلامي و بيداريِ آن نشان مي‌دهد. (يافته‌ها).