بررسي انتقادي يك نقد در باره‌ نظام غيرتابع‌ارزشي منطق پايه‌ گزاره‌ها؛ آيا تز ارسطو و تز بوئتيوس اثبات مي‌شود؟

در منطق كلاسيك گزاره‌ها از جمله‌ «اگر P آنگاه Q» نمي‌توان نتيجه گرفت كه «چنين نيست كه اگر P آنگاه ∼Q». اين استدلال كه شرطي وابسته‌ آن به تز بوئتيوس معروف است، شواهد موافق فراواني در حوزه‌ روابط علّي، معنايي و صوري (منطقي) دارد. عبارت «چنين نيست كه اگرP آنگاه ∼P» هم كه به تز ارسطو معروف است و شواهد موافق فراواني در حوزه‌ روابط علّي، معنايي و صوري دارد، در اين منطق قضيه نيست. به‌علاوه، در منطق كلاسيك از عبارت «چنين نيست كه اگرP آنگاه ∼Q»، هر يك از دو جمله‌ P« » و « Q» به دست مي‌آيد كه شواهد مخالف زيادي در حوزه‌ روابط علّي، معنايي و صوري دارد. نظام غيرتابع‌ارزشي منطق پايه‌ گزاره‌ها پاسخي است به اين اشكال‌ها كه در آن روابط علّي، معنايي و صوري بي‌هيچ استثنايي وفق شهود طبيعي، تحليل، صورت‌بندي و ارزيابي مي‌شوند. اسدالله فلاحي در مقاله‌ «نظام غيرتابع‌ارزشي حاج‌حسيني» سه نقد اختصاصي به اين نظام وارد دانسته است: «تعداد قاعده‌هاي استنتاج كاهش‌پذير است»، «هر متغير گزاره‌اي، قضيه است و اين نظام و گسترش آن trivial است» و «گسترش نظام غيرتابع‌ارزشي به منطق كلاسيك فرومي‌كاهد». در اين مقاله نشان مي‌دهيم كه نقد اول بر پايه‌ برخي اثبات‌هاي نادرست استوار است، نقد دوم از تعريف نادرست برخي تركيب‌هاي غيرتابع‌ارزشي يا اثبات نادرست برخي استدلال‌ها ناشي شده است و نقد سوم با كاهش قاعده‌هاي پخش‌پذيري به دو قاعده برطرف مي‌شود. پاسخ نقدهاي تكراري را به مقاله‌ «بررسي انتقادي يك نقد در باره‌ نظريه‌ نظام تابع‌ارزشي؛ آيا راه‌هاي اثبات اصول EFQ وEQT مسدود مي‌شود؟» ارجاع مي‌دهيم.