تحليل لايه‌اي علّي حكمراني مردمي و ارائۀ سياست‌هاي پيشنهادي مبتني بر آيندۀ مطلوب

موضوع مقالۀ حاضر بررسي علل وضعيت نقش‌آفريني مردم در امر حكمراني است. به تعبير ديگر، از يك طرف، علل عدم تحقق نقش‌آفريني مطلوب نهاد اجتماعي در امر حكمراني و از طرف ديگر، علل تحقق اين مهم مورد مطالعه قرار گرفت. روش مورد استفاده در اين پژوهش، مدل تحليل لايه‌اي علت‌هاست. با استفاده از اين روش، هركدام از دو وضعيت موجود و مطلوب، در چهار لايۀ علّي ليتاني، سيستمي، گفتماني و استعاري صورت‌بندي شده‌اند. بنابراين پژوهش حاضر، بعد از گذر از لايۀ ليتاني يا همان مشهودات مربوطه و لايۀ سيستمي كه بيانگر علل سيستمي اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي، سياسي، علمي، فناوري و ... است، به لايۀ گفتماني و سپس لايۀ استعاري پرداخت. اين دو لايۀ اخير كه از ابتكارات مدل مذكور است، با توجه به قابليت آن‌ها، سبب انسجام‌بخشي در صورت‌بندي علل به‌دست‌آمده گرديدند. اين انسجام‌بخشي از دو جهت بود: قسم اول، در لايۀ گفتماني و نيز لايۀ استعاري، به‌جهت كشف دال مركزي از ميان مضامين گفتماني استخراج شده و چينش ساير موارد در پيرامون آن بود و قسم ديگر انسجام‌بخشي، در ترتب طبيعي علل سيستمي بر علل گفتماني به دست آمده. سه گفتمان تمركزگرايي دولتي، جامعه بازار و مردمي‌سازي بسته، گفتمان‌هاي اصلي وضع موجود بودند و درمقابل، حكمراني مردمي، به‌عنوان گفتمان اصلي وضع مطلوب. در ميان استعاره‌ها نيز، استعارۀ اقتدارگرايي (لوياتان) متناظر با گفتمان تمركزگرايي دولتي و استعارۀ امامت امت متناظر با گفتمان حكمراني مردمي، استعاره‌هاي مركزي بودند. درنهايت، اهم سياست‌هاي پيشنهادي ذكر گرديد.