واكاوى وجوه ارتباط و اشتراك حج و تمدن نوين اسلامي در انديشۀ آيت الله خامنه اي

حج به عنوان آيين ديني جامع و داراي ويژگي هاي منحصربه فرد، ظرفيت بالايي براي ايفاي نقش در تمدن اسلامي داشته و دارد. در منظومۀ فكري مقام معظم نمونۀ جامعۀ » رهبري حج داراي جايگاه ويژه اي است؛ به گونه اي كه ايشان حج را مي دانند. اين تشبيه و تمثيل خاص، اين « اسلامي برتر و تمدن نوين اسلامي پرسش را مطرح مي كند كه چه نسبتي بين اين دو وجود دارد. به بيان ديگر، چه ويژگي ها و مؤلفه هايي در حج وجود دارد كه چنين ظرفيت و قابليتي را بدان مي بخشد؟ در نوشتار حاضر تلاش شده است با كاوش در انديشۀ حضرت آيت الله خامنه اي و با روش توصيفي و تحليلي، به پرسش فوق پاسخ داده شود. يافته هاي اين پژوهش حاكي از آن است كه در ميان ويژگي هاي متعدد حج، سه ويژگي اساسي جامعيت، انسجام بخشي و غيريت سازي نقش بسيار مهمي در تمدن سازي دارند. مهم ترين ويژگي مشترك حج و تمدن نوين اسلامي، جامعيت و تقارن ابعاد مادي و معنوي اين دو است. تجلي معنويت در عالي ترين شكل آن، در كنار ابعاد و منافع مادي حج، آن را به نمونه اي از جامعۀ آرماني اسلامي تبديل كرده است. در كنار اين ويژگي، انسجام بخشي حج كه در تمام اجزاي حج جريان دارد و غيريت سازي كه به طور خاص در برائت متجلي مي شود، به علاوه ويژگي هاي متعدد ديگر، ظرفيت تمدني بالايي به حج بخشيده است.