واكاوي مفهوم «تمدن نوين اسلامي» با رويكرد معناشناختي

بي‌‌ گمان، سخن گفتن از تمدن نوين اسلامي و ارائه هر طرح و نظريه‌ اي دراين‌ باره‌، نخست مستلزم درك صحيح و واقعي از مفهوم تمدن است. تمدن واژه‌ اي آشنا، درعين‌ حال مبهم و پرمناقشه است كه دربارۀ چيستي آن گفت‌وگوهاي بسياري انجام شده و ديدگاه‌‌ هاي فراواني ارائه گرديده است. در اين پژوهش كوشيده‌‌ايم با روشي تحليلي و رويكردي ـ انتقادي ضمن واكاوي مفهوم تمدن از حيث معناشناختي، مسئلۀ اسلاميت و نوين بودن آن را بررسي كنيم. براي رهيافت به اين مهم نخست با مراجعه به ديدگاه اهل لغت و فرهنگ‌نامه‌نويسان و نيز آرا و انديشه‌ هاي نظريه‌ پردازان تمدني ضمن نقد برخي ديدگاه‌ ها، هماهنگ با معناي لغوي نظريه‌ اي جامع و جديد ارائه نموده‌؛ و در ادامه تبيين كرده‌ ايم كه تقيّد تمدن به پسوند اسلاميت و نوين بودن گوياي تقابل تمدن مزبور با تمدن غرب و تغاير آن با تمدن اسلامي است.