نقد، ويرايش و معرفت‌شناسي گواهي

رابطۀ مؤلف با تأليف از جهات مختلف حائز اهميت است. بخشي از اخلاق پژوهش و نگارش كه شامل بررسي انتحال يا سايه‌نويسي مي‌شود، ناظر به همين موضوع است. استدلال مي‌كنم كه همسو با اين ايده، ويرايش نيز ممكن است رابطه مؤلف با تأليف را مخدوش كند و خواننده را در موقعيت معرفتي نامناسبي قرار دهد. براي دستيابي به اين هدف، از بحث‌هاي معرفت‌شناسان دربارۀ گواهي كمك مي‌گيرم. درباره اعتماد به گواهي ديگران، دست‌كم دو ديدگاه عمده وجود دارد: 1. اينكه بايد دلايل يا شواهدي ايجابي له اعتماد بيابيم؛ 2. اينكه كافي است دلايل سلبي عليه اعتماد مطرح نباشد. خواهيم ديد كه فارغ از اينكه كدام ديدگاه دربارۀ گواهي درست باشد، براي اعتماد به نقد كتاب‌ها (و نوشته‌هاي انتقادي از اين دست) مستلزم جستجوي دلايل له و عليه اعتماد به منتقد هستيم. مادامي‌كه ويرايش، اين دلايل را حذف كند، به‌لحاظ معرفتي موقعيت ما را تضعيف مي‌كند و نمي‌توانيم در قبال اعتماد به منتقد موضع مناسبي اتخاذ كنيم. در نهايت به يك اشكال مي‌پردازم. شايد گفته شود همين نگراني درباره هر متني صدق مي‌كند و بنابراين، ويرايش كه يك تالي فاسد به نظر مي‌رسد، اصولاً بد است؛ اما ما توضيح مي‌دهيم كه لزوماً چنين نيست و نوشته‌هاي انتقادي كوتاه ويژگي‌هاي متمايزي دارند، گرچه مسائل مربوط به گواهي مي‌تواند زمينه‌ساز تأملات بيشتر دربارۀ اصل ويرايش باشد.