تأثير افزودن روغن بذر گل مغربي به رقيق‌كننده انجمادي بر پايه تريس بر كيفيت اسپرم قوچ رومانوف پس از انجماد و يخ‌گشايي

سابقه و هدف: تحقيقات نشان داده اند كه فرآوري و انجماد با توليد راديكال‏هاي آزاد سبب كاهش جنبايي، زنده‏ماني و قدرت باروري اسپرم مي‌‌شود. بنابراين استفاده از يك تركيب با ويژگي آنتي‌اكسيدانتي طي اين فرآيند ضروري به‌نظر مي‌رسد. روغن بذرگل‌ مغربي به‌دليل داشتن تركيبات فنولي داراي ويژگي آنتي‌اكسيدانتي است. هدف از پژوهش حاضر، بررسي اثر افزودن روغن بذر گل مغربي به رقيق‌كننده انجمادي بر كيفيت اسپرم قوچ پس از فرآيند انجماد و يخ‌گشايي است.مواد و روش‌ها: در اين تحقيق از مني 5 رأس قوچ رومانوف بالغ با ميانگين سني 3 تا 4 سال و ميانگين وزني 60 تا 65 كيلوگرم استفاده شد. جمع‌آوري مني با استفاده از واژن مصنوعي به‌صورت هفته‌اي دو بار انجام گرفت. براي افزودن روغن به گروه‌هاي تيماري از تويين-80 استفاده شد. تيمار‌هاي آزمايشي شامل تيمار شاهد بدون روغن گل مغربي، تيمار 1 داراي 25 ميكروليتر، تيمار 2 داراي 50 ميكروليتر و تيمار 3 داراي 100 ميكروليتر از روغن گل مغربي بود. نمونه‌هاي مني پس از جمع‌آوري به آزمايشگاه منتقل شد و ازنظر حجم، غلظت و جنبايي پيش‌رونده اسپرم‌ بررسي شدند. درنهايت، نمونه‌هاي مني با رقيق‌كننده بر پايه تريس _ لستين سويا رقيق‌سازي و منجمد شد. پس از يخ‌گشايي فراسنجه‌هاي جنبايي كل و پيش‌رونده، درصد زنده‌ماني، يكپارچگي غشاء، فعاليت ميتوكندريايي و پراكسيداسيون ليپيدي اسپرم تعيين گرديد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه سطح 25 ميكروليتر روغن بذر گل مغربي توانست جنبايي كل اسپرم را نسبت به گروه كنترل بهبود ببخشد و در ديگر تيمارهاي آزمايشي تفاوت معني‌داري نسبت به گروه شاهد مشاهده نشد. در فراسنجه جنبايي پيش‌رونده بين تيمارهاي 25 و 50 ميكروليتر با گروه شاهد تفاوت معني‌داري مشاهده نشد ولي اين فراسنجه در تيمار 100 ميكرو ليتر نسبت به گروه‌هاي ديگر به‌طور معني‌داري تفاوت نشان داد (0/01 P)افزودن سطوح 25 و 50 ميكروليتر روغن گل مغربي به رقيق‌كننده، صفت يكپارچگي غشا را نسبت به سطح 100 ميكروليتر و تيمار شاهد بهبود داد (0/01 P)ولي اين بهبود در تيمار 25 ميكروليتر نسبت به سطح 50 ميكروليتر بيشتر بود (0/01 P). نتايج حاصل از ارزيابي فعاليت ميتوكندري نشان داد كه بيشترين درصد اسپرم داراي ميتوكندري فعال در گروه‌هاي 25 و 50 ميكروليتر بود (0/01 P). نتايج حاصل از پر اكسيداسيون ليپيدي نشان داد كه كمترين مقدار توليد مالون دي آلدئيد مربوط به تيمار 25 ميكروليتر مي‌باشد ولي با تيمار شاهد اختلاف معني‌داري مشاهده نشد. نتايج حاصل از آزمايش آپوپتوز نشان داد كه افزودن سطوح 25 و 50 ميكروليتر روغن گل مغربي باعث كاهش ميزان آپوپتوز نسبت به گروه شاهد و سطح 100 ميكروليتر روغن گل مغربي گرديد (01/0 P) .همچنين زنده‌ماني در تيمار 25و 50 ميكروليتر نسبت به ديگر تيمارها به‌طور معني‌داري بالاتر بود (0/01 P). درنهايت اسپرم‌هاي مرده در تيمار 25 ميكرو‌ليتر نسبت به ديگر گروه‌هاي آزمايشي كمتر بود و همين امر سبب اختلاف معني‌دار اين صفت در اين سطح نسبت به ديگر سطوح گرديد (0/01 P). نتيجه‌‌گيري: به‌طوركلي افزودن روغن گل مغربي در رقيق‌كننده انجمادي منجر به افزايش جنبايي، قابليت زنده‌ماني و سلامت غشاء پلاسمايي و كاهش آپوپتوز اسپرم‏ها پس از انجماد-يخ‌گشايي مي‌شود. با در نظر گرفتن همه فراسنجه‌هاي اندازه‌گيري شده، گروه مربوط به 25 ميكروليتر نسبت به ساير سطوح اثر حفاظتي بيشتري از خود نشان داد.