نگرش پايدار از نتيجه بر رويه؛ تجربۀ طراحي فضاهاي شهري براساس مشاركت اجتماعي در شيراز

بيان مسئله: به‌دنبال افزايش سريع جمعيت شهرها، مسائل اجتماعي بسياري در شهرهاي بزرگ پديد آمده كه منجر به توجه به مفاهيم توسعۀ پايدار شده است. كليد موفقيت در احياي پايداري اجتماعي فضاهاي شهري، حمايت از طرح‌هايي است كه به‌لحاظ شرايط محلي، بسيج‌كنندۀ مهارت و دانش محلي است. به‌علاوه فراواني و تراكم نامتجانس شهرها، همبستگي، تعامل و توجه افراد نسبت به يكديگر را كاهش داده است. امروزه تغيير نگاه از تجويزي به مشاركتي و از توجه به راه حل‌هاي معمارمحور (متمركز) به شيوه‌هاي حل مسئله با تأكيد بر ابتكارات جامعه است. لذا بايستي از نقش تجويزي معمار به معناي سازنده و هدايت‌كنندۀ كل امور اجتماع به سوي نقشي به‌عنوان يكي از شركاي مهم اجتماعي گام برداشت.هدف پژوهش: اين پژوهش بر آن است تا با استفاده از روش طراحي مشاركتي (شارت) به خلق فضايي شهري بپردازد و از اين طريق امكان برقراري تعاملات اجتماعي را تسهيل كند و در راستاي پايداري اجتماعي حركت كند. روش پژوهش: اين پژوهش داراي ماهيتي كاربردي است كه به‌منظور آشنايي با ادبيات ناظر بر پژوهش از يك روش تركيبي مبتني بر راهبرد كيفي با تكيه بر تحقيقات ميداني براساس مدل «كارگاه طراحي يا شارت» شكل گرفته است.نتيجه‌گيري: اين پژوهش با ارائۀ مدل فرايند «كارگاه طراحي شارت» از طريق طراحي يك فضاي شهري واقع در محدودۀ خيابان مطهري شمالي شيراز پرداخته است. اين فرايند طي يك پيش كارگاه، چهار كارگاه اصلي و يك جلسۀ مياني و غيررسمي انجام شده و به طراحي فضاي مذكور منتهي شده است. نتايج پژوهش، ضرورت وجود پيش كارگاه براي نظم كارگاه‌هاي اصلي و ايجاد دستور كار لازم جهت جلوگيري از انحراف جلسه و دور شدن از اهداف اصلي كار را توصيه مي‌كند. حضور طراحان حرفه‌اي در نقش رهبر در كارگاه با توانايي طراحي و ترسيم به‌عنوان مهم‌ترين اركان اصلي تشكيل جلسات كارگاه، از ديگر دستاوردهاي اين پژوهش است. ارائۀ راه‌حل‌هاي تكميلي جهت اصلاح و بهبود فرايندهاي طراحي مشاركتي از نتايج نهايي اين پژوهش است.