بررسي حضور طبيعت در آثار معماري معاصر ايران دورۀ بعد از انقلاب براساس نقد و انديشۀ كريستوفر الكساندر

بيان‌مسئله: امروزه به حضور متنوع عناصر طبيعي در معماري معاصر ايران به‌ويژه در دوران پس از انقلاب به‌عنوان بخشي از يك حركت گسترده به سمت پايداري و طراحي انسان‌محور توجه شده و اين حضور براساس ديدگاه‌ها و نگرش‌هاي مختلف بررسي شده است.  بااين‌حال، به نظم طبيعت و خصايص بنيادين آن كه باعث افرايش سرزندگي و پايداري بيشتري در بناها مي شود كمتر توجه شده است.هدف پژوهش: هدف اين پژوهش بررسي آثار شاخص معماري ايران براساس ديدگاه كريستوفر الكساندر جهت ايجاد يكپارچگي و نظم ساختاري و افزايش هماهنگي با محيط است. همان‌طور كه در آثار اصلي او «زبان الگو» و «سرشت نظم» به آن اشاره شده است. روش پژوهش: براي دستيابي به اين هدف 24 بناي شاخص معاصر ايران كه از سه دورۀ متمايز پس از انقلاب انتخاب شده بودند، به‌طور سيستماتيك ارزيابي شدند. از پرسش‌نامه‌اي براساس 15 اصل بنيادين طبيعت الكساندر استفاده شد كه پاسخ‌ها توسط گروهي از متخصصان معماري و شهرسازي تجزيه و تحليل شدند. ارزيابي بر حضور و اثربخشي عناصر طبيعي در طراحي متمركز بود. نتيجه‌گيري: نتايج نشان مي‌دهند، بناهايي مانند باغ كتاب تهران و پرديس سينمايي ملت با اصول الكساندر مطابقت بيشتري دارند. به‌ويژه در عناصري مانند سادگي و آرامش دروني، تضاد و شكل خوب كه به رفاه و آسايش كاربر و هماهنگي بيشتر با محيط كمك مي‌كند و برعكس ساختارهايي مانند كتابخانه و موزۀ ملي در خصوصياتي مانند درجه‌بندي و ابهام مطابقت كمتري دارند. لذا، توجه به يك رويكرد جامع در طراحي معماري و متعادل‌كردن عناصر سنتي با  نوآوري‌هاي مدرن و توجه به خصوصيات طبيعت و بهره‌گيري از آنها براي پروژه‌هاي آينده ضروري به نظر مي‌رسد.