ارزيابي مبناي تفسيري اعجاز قرآن از ديدگاه علامه طباطبايي و جوادي آملي

اعجاز قرآن از مهم‌ترين مباني تفسيري علامه طباطبايي و آيت‌الله جوادي آملي است. علامه طباطبايي اعجاز قرآن را بر دو اصل مي‌داند: قطعاً معجزه وجود دارد و قرآن از مصاديق آن معجزات است. در مقابل، جوادي‌ آملي اعجاز قرآن را با استفاده از قياسي منطقي نتيجه‌گيري كرده است. همچنين جوادي آملي معتقد است كه هيچ زباني توان ترجمۀ قرآن را ندارد و ترجمۀ قرآن را باعث سقوط و كاهش لطافت‌هاي آن دانسته؛ ازاين‌رو، برگزيدۀ تفسير را جايگزين ترجمۀ آيات كرده است. وجه افتراق ديگر دو مفسر اين است كه علامه طباطبايي فصاحت را تنها به لفظ نمي‌داند، بلكه به لفظ و معنا مي‌داند. اما ‌جوادي‌ آملي به‌نوعي تنها بر معنا تأكيد دارد و اذعان مي‌كند كه عرب‌ها الفاظ را داشته، ولي الفاظ داراي اين معاني والا را نداشته‌اند. مقايسۀ مباني دو مفسر نشان مي‌دهد كه اين دو مفسر در اصلِ اعجاز قرآن با يكديگر اشتراك‌نظر دارند، اما، در تبيين و جزئيات اين مبناي تفسيري، ميان استاد و شاگرد اختلاف‌نظرهايي وجود دارد. مهم‌ترين هدف اين مقاله واكاوي و تحليل اين موضوع است كه خاستگاه اين اختلاف ديدگاه كجاست. در اين مقاله، با روش تطبيقي، ديدگاه دو مفسر يادشده دربارۀ مبناي اعجاز قرآن بررسي شده است.