تفسير تطبيقي انتقام از د يدگاه علامه طباطبايي و سيد قطب

«انتقام» به‌طور فطري در انسان‌ها و به‌طور غريزي در بعضي حيوانات وجود دارد. انتقام داراي اقسام گوناگون است، ازجمله انتقام الهي و غيرالهي. در اين مقاله، بررسي تطبيقي اين موضوع در تفاسير الميزان و في ظلال القرآن و استخراج نكات اشتراك و افتراق آنها انجام شده است. اين پژوهش به نتايجي رسيده كه عبارت‌اند از: (۱) هر دو مفسر انتقام را جزء سنت‌هاي الهي دانسته و براي آن دو قسم فردي و اجتماعي قائل‌اند. (۲) انتقام‌هاي اجتماعي جزء حقوق جامعه شمرده شده است. (۳) عفو و گذشت در موارد انتقام شخصي نيكو، ولي در حقوق اجتماعي نكوهش شده است. (۴) خداوند هنگامي از انسان‌هاي مجرم و گناهكار انتقام مي‌گيرد كه آيات و نشانه‌هاي الهي به آنها يادآوري شده و حجت بر آنها تمام شده باشد. (۵) علامه طباطبايي قصاص را نوعي انتقام مي‌داند، ولي سيد قطب قصاص را انتقام نمي‌داند. (۶) هيچ‌كدام از دو مفسر متعرض اين امر نشده‌اند كه در آنجا كه انتقام جنبۀ اجتماعي دارد و از حقوق جامعه است انتقام‌گيرنده چه كسي است. (۷) مباحث سيد قطب دربارۀ انتقام متداخل و گاهي ناسازگار است، درحالي‌كه در مباحث علامه طباطبايي چنين نيست.