طرح ريزي الگوي مديريت يكپارچه فضايي سكونتگاه هاي روستايي در حريم كلان شهرها

در بازانديشي به الگوها و رويكردهاي برنامه‌ريزي توسعه سرزميني در دهه هاي اخير ديدگاه غالب همواره توجه به پارادايم فضايي و به تبع آن توازن و پايداري نظام سكونتگاهي است .درحالي كه رديابي تجارب برنامه ريزي توسعه فضايي در بسياري از كشورهاي جنوب و به ويژه برنامه‌هاي توسعه در ايران همواره تمركز بر سياست‌هاي غالب توسعه ملّي - منطقه‌اي شهرگرايي شتابان بوده است. اين چنين روند توسعه شهرنشيني و ناپايداري سكونتگاه‌هاي روستايي در پيرامون شهرها يكي ديگر از جلوه‌هاي اجتماعي_ اقتصادي و كالبدي _ فضايي متمايز است. اين جلوه نامتوازن نظام سكونتگاهي از طريق شكل‌گيري پديده‌هايي همچون الحاق روستاها به شهرها، خزش شهري و به ويژه اسكان غير رسمي در پيرامون شهرها همراه شده است. اين پژوهش با روش اسنادي و تحليل محتوي در ادبيات نظري و تجربيات برنامه ريزي فضايي و توسعه منطقه اي درپي دستييابي به الگوي نظري مطلوب درنظام مديريت شهري_روستايي درحريم كلان شهرها است. با تعميق درنظام مديريت روستايي سه رويكرد غالب قابل تحليل و ارزيابي است.دررويكرد تمايز فضايي_ عملكردي شهري_روستايي همواره انتزاع پذيري دو زير نظام سكونتگاهي درپيرامون كلان شهرها براي دستيابي به الگوي مديريت توسعه كالبدي و اجتماعي_اقتصادي مورد توجه است.رويكرد دوم نظام مديريت فضايي شهر و پيرامون كلان شهرها بر اساس برنامه ريزي ساختاري_راهبردي مبتني بر حاكميت اعمال مديريت شهري متمركز است. درحالي كه رويكرد سوم بدنبال مديريت يكپارچه شهري_روستايي است.اين الكو با دسترسي به ادبيات برنامه ريزي توسعه فضايي پايدار درچارچوب پارادايم فضايي بدنبال پيوند ساختاري_عملكردي با تعادل و توازن كالبدي_فضايي و اجتماعي_اقتصادي نظام سكونتگاه هاي شهري و روستايي در پيرامون كلانشهرها است. نتايج اين پژوهش حاكي از پذيرش و چگونگي مدل مفهومي براي تحقق پذيري رويكرد سوم براي پايداري و مديريت شهر و سكونتگاه هاي روستايي پيرامون كلانشهري است.