جهت‌گيري و روند علمي مطالعات ايمني كار منتشر شده در مجلات فارسي علمي‌پژوهشي ايران از سال ۱۳۹۰ الي ۱۴۰۰

مقدمه: يكي از سؤالاتي كه هميشه در ذهن محققان مخصوصاً محققان جوان شكل مي‌گيرد اين است كه پيشرفت علم در حوزه تخصص آنها از چه الگويي پيروي مي‌كند و جهت‌گيري مطالعات به چه سمتي است. هدف از اين مطالعه، تحليل محتواي مقالات منتشر شده طي سال هاي 1390 الي 1400 در مجلات معتبر فارسي در زمينه ايمني در محل كار و تعيين جهت‌گيري روند علمي مطالعات اين حوزه است.روش كار: كليه مطالعات منتشر شده طي سال‌هاي 1390 الي 1400 در مجلات علمي پژوهشي فارسي «سلامت كار»، «بهداشت و ايمني كار»، «مهندسي بهداشت حرفه اي»، «ارگونومي»، « طب كار « و « بهداشت‌كار و ارتقا سلامت» به روش سرشماري از وبگاه مجلات استخراج شدند. تعداد 595 مقاله منتشر شده بر حسب كدهاي مضموني مشخص شده با نظر متخصصان دسته‌بندي شدند و با استفاده از نرم‌افزار EXCEL 2010 آماده‌سازي و تحليل داده ها صورت گرفت.  يافته ها: مضمون «واكاوي خطرات، ارزيابي و مديريت ريسك» داراي بيشترين درصد فراواني (18.66%) و مضمون»كاربرد ايمني در ساير صنايع يا محل كار خاص» داراي كمترين درصد فراواني (0.34%) است. مضامين «واكاوي خطرات، ارزيابي و مديريت ريسك»، «بررسي، واكاوي و مدل‌سازي حوادث»، «خطاي انساني و ايمني»، «عوامل اجتماعي، سازماني، فرهنگ و جو ايمني، ايمني مبتني بر رفتار» حدود 50% واريانس مقالات منتشر شده را تبيين مي‌كند. موضوع «خطاي انساني و ايمني»  و «بررسي، واكاوي و مدل‌سازي حوادث» در سال‌هاي اخير بيش ‌از پيش‌سير صعودي داشته است.نتيجه‌گيري: جهت‌گيري موجود بر اهميت درس‌آموزي از حوادث به ‌عنوان رويكردي واكنشي و مديريت ريسك، عوامل انساني و جنبه‌هاي رفتاري در مداخلات ايمني به ‌عنوان رويكرد پيشگيرانه تأكيد مي‌كند. انتظار مي‌رود روند توسعه تحقيقات حوزه ايمني كشور با سياست‌گذاري‌هاي جديد در حوزه‌هاي مختلف ضمن بهره‌گيري از پيشرفت‌هاي علمي بين‌المللي بر كاركردها و چالش‌هاي خاص كشور و با رويكرد مسئله ‌محور بهبود يابد.