بررسي عناصر بالقوه سمي آرسنيك، كادميوم و نيكل به وسيله شاخص هاي كيفي آب و شاخص هاي آلودگي رسوبات در رودخانه كرخه

زمينه و هدف: عناصر بالقوه سمي جزء خطرناك ترين آلاينده هاي اكوسيستم هاي آبي مي باشند. اين پژوهش با هدف تجزيه و تحليل شاخص هاي آلودگي محيط زيستي و ارزيابي عناصر بالقوه سمي در آب و رسوبات سطحي رودخانه كرخه در سال 1399 انجام شد.مواد و روش ها: در مجموع 180 نمونه آب و رسوبات رودخانه كرخه از سه ايستگاه مورد مطالعه بر اساس روش ASTM تهيه شد. سنجش عناصر مورد مطالعه به روش جذب اتمي و سيستم كوره گرافيتي و هيدريد با كمك دستگاه Perkin Elmer 4100 انجام شد.يافته ها: بيشينه عناصر مورد مطالعه در آب رودخانه ي كرخه مربوط به كادميوم 8/01 ميلي گرم بر ليتر و در رسوبات بيشينه 13/02 ميلي گرم بر كيلوگرم مربوط به نيكل بود. غلظت كادميوم، آرسنيك و نيكل در آب رودخانه ي كرخه در سه ايستگاه مورد مطالعه در مقايسه با حد مجاز استاندارد سازمان بهداشت جهاني بالاتر بود (0/05 p)، اما مقادير آرسنيك و نيكل در رسوبات رودخانه كرخه در ايستگاه هاي مورد مطالعه در مقايسه با استاندارد ملي سازمان محيط زيست ايران پايين تر به دست آمد (0/05 p). همچنين ميزان كادميوم در رسوبات در ايستگاه اول (0/0=p-value) و دوم (0/255=p-value) رودخانه كرخه پايين تر استاندارد ملي سازمان محيط زيست ايران بود، اما غلظت اين عنصر در ايستگاه سوم بالاتر از استاندارد به دست آمد (0/459=p-value).نتيجه گيري: شاخص هاي آلودگي آب رودخانه ي كرخه نشان داد كه از نظر عناصر بالقوه سمي كادميوم، آرسنيك و نيكل آلودگي كمي دارد و چنين به نظر مي رسد كه اين آلاينده ها مي توانند باعث مشكلات براي موجودات زنده شوند. با توجه به شاخص هاي آلودگي رسوبات، عناصر كادميوم، آرسنيك و نيكل داراي غلظت بالايي بوده و تحت تاثير فعاليت هاي كشاورزي و صنعتي حاشيه رودخانه كرخه هستند. چنين استنباط مي شود سنگ هاي مادري و فعاليت هاي انساني از بالادست رودخانه تا قسمت پايين دست اين اكوسيستم آبي را تحت تاثير قرار مي دهد.