ابن‌سينا: برون‌دادِ برنامه‌درسيِ تربيتِ خردبنيان

مقدمه: ابن‌سينا طبيبي بود كه به مقام حكمت نيز دست يافته است. ابن‌سينا يگانه‌اي است بي‌بديل بر تارك پزشكي كه به ساير علوم رايج زمان خود نيز اشراف داشته و چنان تربيت جاودانه‌ماني را زندگي كرده كه بعد از گذشت هزار سال هنوز مي‌توان در خصوص وي پژوهش نمود. هدف اصلي از مطالعه حاضر بررسي جنبه‌هاي تربيتي حيات ابن‌سينا است. روش ها: روش‌شناسي پژوهش حاضر تاريخي-تحليلي-تربيتي است. از آن‌رو كه شاهنامه فردوسي به دليل تاكيد بر تربيت خسرواني به عنوان منبع اصلي بوده است بايد به روايت‌ها يا خوانش‌هاي متفاوت عطف به بافتار كلي مطالعه بسيار دقت شود. بر اساس محتواي شاهنامه روايت‌ها يا خوانش‌هاي اساطيري، حماسي، تاريخي، عرفاني، سياسي، نمادين و تربيتي از اكثر داستان‌هاي اين كتاب امكان‌پذير است و تاويل درست به دست نخواهد آمد مگر با مطالعه و تطور تفاسير و كتب مربوط به شاهنامه. يافته ها: با توجه به اينكه مفاهيم مربوط به عقل، حكمت، خرد و ديگر واژه‌هاي هم‌خانواده اين سه مفهوم را بايد در شاهنامه در قالب يك بستر بررسي كرد در نتيجه حدود، انواع، مراتب، تركيبات و مشتقات اين مفاهيم عطف به منابع خارجي و داخلي به تفصيل مورد بحث و بررسي قرار گرفته‌اند. يكي از نكات مهم در خصوص حكمت و خرد آن است كه معادل انگليسي اين دو واژه عربي و پارسي واژه wisdom است.  نتيجه گيري: بر اساس نتايج مطالعه حاضر، سه نتيجه را مي‌توان ذكر كرد: الف) تعامل تمدن‌ها و فرهنگ‌ها در اعصار تاريخ كه در اين جريان تعاملي ايران پل ميان شرق و غرب بوده است. ب) تعامل كتب مقدس كه براساس و اصول تفاوتي ندارند و اگر شباهت‌ها مورد تأكيد قرار گيرند بني آدم اعضاي يكديگر خواهند بود و ج) مشتركات تربيتي اديان كه چون از اساس و اصول مشترك مشتق شده‌اند مباني ارزشي مشترك دارند و درك اين موارد فراگير امروزين را در يافتن الگو رهنما خواهد بود.