تحليل مفهوم رند در غزليات حافظ بر اساس نظريۀ آميختگي مفهومي

ساختار نظريۀ آميختگي مفهومي بر اين پايه استوار است كه فرايندِ معناپردازي از تركيب و آميزش ساخت‌هاي مفهومي به دست مي‌آيد. در اين فرايند فضاهاي ذهنيِ درون‌داد شكل مي‌گيرند، نگاشت بين فضاها رخ مي‎دهد و در نتيجۀ فرافكني گزينشي بين فضاها، يك فضاي جديد به نام فضاي آميخته شكل مي‎گيرد كه حاصل آن چيزي فراتر از مجموع بخش‎هاي سازنده است. در اين مقاله به بررسي فضاهاي ذهني مربوط به واژۀ رند در شعر حافظ پرداخته مي‎شود. هدف اصلي اين مقاله روشن نمودن اين مسأله است كه چگونه در شعر حافظ شخصيت رند با تمام ويژگي‌ها و صفات منفي كه در جهان خارج دارد، تبديل به يك شخصيت متعالي و انسان كاملي مي‎شود كه شايستگي ولايت و رهبري دارد. دست‌آوردهاي پژوهش بيان‎گر اين است كه حافظ با استفاده از فضاهاي ذهني در مورد رند و آميزش آن‌ها شخصيتي را خلق كرده است كه با وجود داشتن صفات واقعي از يك رند، نمونۀ انسان متعالي و كامل است. حافظ با استفاده از فضاهاي متفاوت، جهان ممكني را ايجاد مي‎كند كه در اين جهان انديشه‎اي، خواننده درك و فهمي همسو با ذهنيات حافظ دارد و تضادهاي موجود در مورد رند براي او قابل پذيرش خواهد بود.