گونه ‌شناسي آراي مفسران در خوانش عبارت «كُن فَيَكون»

در طول تاريخ تفسير، عبارت «كُن فَيَكون» مورد عنايت مفسران و انديشمندان مسلمان بوده و بررسي تطور آراي آنان، حاكي از تلاش مستمرشان براي ارائه تفسيري مطابق با ظاهر آيه و روايات مي‌باشد. آراي متنوع مفسران، «كُن فَيَكون» را بر سبيل مجاز و حقيقي تفسير كرده‌اند. خوانش مفسران در اين دو گونه نيز يكسان نيست. در گونه مجازي، از كلماتي كه بر غيرحقيقي و نمادين بودن «كُن فَيَكون» دلالت دارد، مثل تمثيل، كنايه، تعبير و تشبيه استفاده كرده‌اند، و در گونه حقيقي نيز عده‌اي آن را به‌مثابه كلام خدا و برخي به‌ مثابه فعل خدا دانسته‌اند. بعضي از مفسران در گونه اخير، نوعي معرفت و اختيار در تكوين براي انسان تفسير كرده‌اند. نوآوري اين جستار، تطور آراي مفسران و شناخت گونه‌هاي تفسيري عبارت «كُن فَيَكون»، و برجسته كردن آراي مفسران در مورد اختيار و قابليت در تكوين براي مخلوقات است. پيامد اين فرضيه مي‌تواند پاسخگوي پرسش‌هاي بشر درباره شقاوت و سعادت و طينت انسان باشد كه ره‌آورد آن، رشد ايمان و تفكرات انسان، ميل و رغبت او در قبول اوامر و نواهي حق تعالي، مسؤوليت‌پذيري او در عرصه عمل، فعل و اطاعت مشتاقانه‌اش از پروردگار در انجام تكاليف و اجتناب از معاصي است. روش تحقيق، كتابخانه‌اي و توصيفي- تحليلي است.