غربالگري اهميت محيط‌زيستي اثرات و پيامدهاي اقدامات راهبردي توسعه روستايي بر مبناي رويكرد SEA (مطالعه موردي: اقدام راهبردي توسعه ي اقتصادي منطقه 2 برنامه‌ريزي استان خوزستان)

رويكرد ارزيابي استراتژيك محيط زيست سيستمي پيشگيرانه و ساختار يافته براي پيش ‌بيني، شناسايي و ارزيابي اثرات محيط زيستي، اقتصادي و اجتماعي گزينه‌ هاي توسعه در سطوح راهبردي نظام تصميم‌ گيري است. هدف پژوهش، كاربرد رويكرد مذكور به منظور غربالگري اقدامات رشد و توسعه روستايي با تأكيد بر «سند راهبردي توسعه اقتصادي شهرستان‌ هاي منطقه 2 برنامه‌ ريزي استان خوزستان» است. تحقيق از نظر هدف، كاربردي و مبتني بر شيوه توصيفي پيمايشي است. غربالگري با استفاده از چك ‌ليست و ماتريس و در چارچوب فن دلفي و نظرسنجي از 26 نفر از خبرگان و كارشناسان مسئول در حوزه‌ هاي مختلف برنامه ‌ريزي در ارتباط با سه سازه كليدي و 36 معيار انجام شده است. نتايج نشان داد، اقدام راهبردي از نظر ارتباط با جهت ‌گيري ‌هاي فراگير توسعه اقتصادي و اجتماعي در سطوح ملي، منطقه‌ ايي و محلي به ويژه براي بهبود رفاه و معيشت انساني جوامع روستايي تحت پوشش از اهميت قابل توجه برخوردار است. بخش‌ هاي برنامه‌ ريزي، براساس دستورالعمل‌ هاي قانوني، جزو حوزه ‌هاي توسعه دارا و يا همراه با اثرات زيست ‌محيطي بالقوه قابل‌ توجه شناخته مي ‌شوند و از نظر پيوند و اثرگذاري بر ديگر اقدامات راهبردي، اهميت محيط ‌زيستي قابل‌ توجه دارد. درجه پيچيدگي مسائل، مشكلات و محدوديت ‌هاي محيط ‌زيستي مرتبط با حوزه‌ هاي برنامه‌ ريزي هدف در نواحي روستايي تحت پوشش، بالاتر از حد قابل ‌توجه است. درجه توجه اقدام راهبردي نسبت به جريان سازي و يكپارچه‌ سازي ملاحظات و نگراني‌ هاي محيط‌ زيستي به ويژه درنظر گرفتن استانداردها، ارزش ها، قوانين و مقررات (الزامات حقوقي-مدني) مرتبط با محيط زيست كمتر از حد قابل‌ توجه است. افزون ‌بر اين اقدام راهبردي در هر يك از بخش ‌هاي برنامه‌ ريزي هدف، چارچوبي براي ايجاد و توسعه ديگر فعاليت‌ ها و پروژه‌ هاي عملياتي در سطوح خُرد تدارك ديده است و براساس اجماع خبرگان، مي ‌تواند منجر به بروز اثرات بالقوه قابل ‌توجّه با ماهيت و كيفيت گوناگوني بر محدوده‌ هاي جغرافيايي و طبيعي و نواحي فرهنگي از جمله سكونت‏گاه‌ هاي روستايي و شهري با جمعيت متراكم و مناطق با كاربري فشرده در شهرستان هاي آبادان و خرمشهر شود.