ارتقاي درون‌زايي اقتصاد در بستر مؤلفه‌هاي اقتصاد دانش‌بنيان در پهنه سرزمين ايران

درون‌زا ساختن واحدهاي اقتصادي يكي از اهداف توسعه پايدار است كه مي‌تواند در مقابل بحران‌ها و تكانه‌هاي خارجي اقتصاد را باثبات نگه دارد. استفاده از ظرفيت دانش در اقتصاد و بسترسازي اقتصاد جهت تجاري‌سازي محصولات دانش‌بنيان در يك بستر رقابتي و خلاقانه به‌عنوان عامل مهم اثرگذار بر قدرت افزايي اقتصاد شناخته شده است و مي‌تواند اقتصاد منطقه را به سطحي برساند كه با اتكا به منابع داخلي، مخارج خود را تأمين نمايد. در اين پژوهش آثار اقتصاد دانش‌بنيان بر درون‌زايي اقتصاد استان‌هاي ايران طي دوره زماني 1390-1398 و با روش حداقل مربعات اصلاح شده پانلي از طريق برنامه ايويوز مورد تجزيه‌وتحليل قرار داده شده است. با استفاده از روش موريس و زير شاخص‌هاي اقتصاد دانش‌بنيان شاخص تركيبي ان محاسبه و بر اساس توان درامد مالياتي استان‌ها شاخص درون‌زايي اقتصاد محاسبه شده است پس از انجام آزمون‌هاي كايو، ليمر و هاسمن جهت تعيين روابط بلندمدت، پانلي بودن مدل و تعيين اثرات ثابت و تصادفي بودن ضرايب، مدل برآورد شده است نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه با يك درصد افزايش در شاخص تركيبي اقتصاد دانش‌بنيان درون‌زايي اقتصاد استان‌هاي ايران بهاندازه 0.44 درصد افزايش مي‌دهد. افزايش در بهره‌وري نيروي كار و مخارج دولت درون‌زايي اقتصادي استان‌هاي ايران را افزايش مي‌دهد هرچند افزايش نرخ تورم اين روند را كاهش مي‌دهد. همچنين مؤلفه‌هاي تشكيل دهنده اقتصاد دانش‌بنيان نيز نشان مي‌دهد كه با يك در صد افزايش در شاخص آموزش درون‌زايي اقتصادي به‌اندازه 0.2درصد افزايش مي‌كند. با يك درصد افزايش شاخص اطلاعات، درون‌زايي اقتصادي به‌اندازه 0.55درصد افزايش مي‌دهد و با يك درصد افزايش شاخص نوآوري، درون‌زايي اقتصادي به‌اندازه 0.091 درصد افزايش مي‌يابد. بنابراين سياست‌گذاران منطقه‌اي جهت ارتقاي توان داخلي استان‌هاي مختلف كشور مي‌بايست توجه بيشتري به مؤلفه‌هاي اقتصاد دانش‌بنيان از جمله ارتقاي مشوق‌هاي اقتصادي، توسعه مهارت‌هاي آموزشي در مدارس و توسعه مراكز مهارتي به همراه افزايش بهره‌وري نيروي كار و تمركززدايي مالي در مخارج از دولت مركزي به استان‌ها را در دستور كار خود قرار دهند.