واكاوي رويكرد حكومتي به فقه در انديشه محقق كركي

فقه حكومتي نوع خاصي از استنباط فقهي است كه فقيه با درنظرگرفتن عنصر حكومت به منابع ديني رجوع مي‌كند و درصدد ارائه طرح مطلوب مديريت جامعه از منظر فقه است، اين امتداد استنباط فقهي در عرصه مديريت اجتماعي و سياسي در آثار برخي فقها ازجمله محقق كركي يافت مي‌شود. پژوهش حاضر با هدف واكاوي نوع اجتهاد محقق كركي از منابع ديني در رويكرد حكومتي بنا نهاده شده است. محقق كركي در دولت صفويه با توجه به مقتضيات و شرايط دولت نوبنياد صفوي به ارائه مديريت سياسي، اقتصادي و فرهنگي پرداخت. عدم‌كفايت اصول صوفيانه (مريدي و مرادي) براي اداره مطلوب حكومت، زمينه مناسبي را براي ظهور فقه حكومتي محقق كركي فراهم نمود. پرسش اصلي اين تحقيق واكاوي رويكرد حكومتي به فقه در انديشه محقق كركي است. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد، محقق كركي بعد از هويت‌بخشي به جامعه و تقويت جريان فقاهتي به ارائه برنامه فقهي در سه حوزه سياست، اقتصاد و فرهنگ پرداخت. نتايج اين نوع اجتهاد سبب سامان‌بخشي به نظم سياسي و تنظيم حاكميت با شريعت در موضوع سياست، تثبيت و ارتقاي نظام مالي در عرصه اقتصاد و احياي فرهنگ امربه‌معروف و نهي‌ازمنكر و اقامه نماز جمعه در عرصه فرهنگي شد. روش پژوهش در تحقيق حاضر از منظر هدف بنيادي، از منظر ماهيت توصيفي_تحليلي و از منظر پردازش اطلاعات كيفي و روش گردآوري اطلاعات كتابخانه‌اي است.