تكوين دولت در مكه پيش از اسلام

برداشت رايج ميان محققان اين است كه با وجودي كه سرزمين هاي شمالي و جنوبي شبه جزيره عربستان سابقه ديرينه اي در تكوين دولت داشتند، اما عرب جاهلي حجاز در بي دولتي به سر مي بردند تا اينكه با بعثت رسول الله و دعوت دين مبيين اسلام، اولين شكل از صورت دولت در مدينه پايه گذاري شد. در اين پژوهش، با فرض دولت در عام ترين معناي آن كه هر گونه سامان عقلاني و عرفي نظم سياسي را شامل مي شود، نشان داده است كه سابقه تكوين دولت، لا اقل، به بيش از دويست سال قبل اسلام و با استيلاي قبيله قريش كه يكي از خالص ترين قبايل عرب حجاز است، باز مي گردد. قصي بن كلاب بن مرّه يا قريش، كسي بود كه خاندان هاي قريش را از پراكندگي نجات داد و آنها را در قالب تاسيس نظام سياسي قبيلگي يكپارچه و متحد ساخت و شهر مكه را به مثابه مركز حكمراني اين نظام تبديل كرد. او شهر مكه را علاوه بر سامان سياسي با ايده دار الندوه، از جهات اقتصادي و ديني سازماندهي كرد. بنابر اين، بسياري از شاخص هاي شكل گيري دولت در عرب جاهلي پيش از اسلام را مي توان مشاهده كرد. اساساً مهم ترين دليل برخورداري مكيان از دولت، شدت مخالفت مشركين و كفار با دعوت رسول خدا در قبل و بعد هجرت آن حضرت به مدينه است.