مقايسه مباني انسان شناختي ملاصدرا و مزلو

مزلو، در مقام يك روانشناس انسان ‌گرا و ملاصدرا، در مقام يكي از بزرگترين انديشمندان سنت اسلامي، ديدگاههاي متفاوتي دربارۀ چيستي انسان بيان كرده‌اند. با توجه به اينكه هر دو انديشمند، اهتمامي ويژه به تبيين ويژگيها، مقدمات لازم براي كمال انسان، روند كمال انسان و خصوصيات انسان كامل داشته‌اند، مقايسۀ مباني انسان‌شناختي آنها ميتواند ثمراتي ارزشمند بدنبال داشته باشد. كرامت ذاتي، اختيار، توانايي حركت بسمت كمال، برخورداري از فطرت، پذيرش تجربه‌هاي معنوي و محدود نبودن روند كمال انسان، برخي از مباني مشترك اين‌دو بشمار مي‌آيند، اما آنها تفسيرهايي متفاوت از اين مباني ارائه داده‌اند. همچنين ديدگاه هردو فيلسوف در مورد محوريت خداوند در زندگي انسان، ابعاد وجودي، نيازهاي بنيادين، مراحل رشد انسان، غايت كمال انسان و ويژگيهاي انسان كامل، متفاوت است. صدرالمتألهين با بهره‌گيري از مباني ديني، عرفاني و فلسفي، تلفيق اين مباني و ارائۀ تصويري جامع و سازوار از حقيقت انسان، توانسته نظامي متقن از مباني شناختي ارائه كند كه احصاء دقيق و جامع آنها ميتواند براي بحثهاي امروزي نيز راهگشا باشد. جمع بين عرفان، شريعت و برهان، يكي از مهمترين ويژگيهاي انديشۀ فلسفي ملاصدراست كه در تمام مؤلفه هاي مورد قبول دربارۀ چيستي انسان، تأثيرگذار است.