ارزش اثباتي ادلۀ اثبات هوشمند با نگاهي بر ادلۀ موضوعي و طريقي

به‌كارگيري هوش مصنوعي در تحقيقات جنايي، بررسي ارزش اثباتي ادلۀ هوشمند نظير شهادت خاموش، پذيرش اقرار، نظريۀ كارشناس و ردياب هوشمند در سياست كيفري شكلي مبتني‌بر آموزه‌‌هاي شرعي مانند سياست كيفري ايران را ضروري مي‌سازد. مقالۀ حاضر با روش توصيفي ـ تحليلي، براساس منابع و شواهد موجود در حوزۀ ادلۀ اثبات دعوي سعي دارد ارزش اثباتي اين ادله را در حالت هوشمندسازي‌شده بررسي كند. يافته‌هاي اين پژوهش حاكي از آن است كه با دقت در رويۀ قضايي حاكم، عملكرد نوين فنّاوري هوشمند و ديدگاه غالب مسئولان و عامۀ مردم، درخواهيم يافت كه استناد به شهادت خاموش، اقرار ضبط و مخابره‌شده، اظهارنظر كارشناس، ردياب يا كارآگاه هوشمند در روند قضايي امري بعيد و دور از انتظار نيست. درمورد شهادت خاموش در جرائم چه‌بسا بتوان فراتر از شهادت انساني براي آن موضوعيت قائل شد و به‌منزلۀ بيّنۀ مشهود به آن نگريست. همچنين در برخي موارد، نظر كارشناس و به‌كارگيري ردياب هوشمند چه‌بسا بتوانند بيش از ساير ادله، موجبات علم قاضي را فراهم سازند؛ ازاين‌رو اجرايي‌شدن كامل اين كنش در آينده‌اي نزديك و متناسب با رشد به‌كارگيري هوش مصنوعي پديده‌اي اجتناب‌ناپذير است و نهاد‌هاي عمومي و قضايي بايد آمادگي لازم براي هماهنگي با سرعت تحولات آن را داشته باشند.