مقايسه تأثير بازآموزي عملكردي با و بدون تمرينات دوگانه بر عملكرد، تون عضلات اندام فوقاني و فعاليت‌هاي روزمره بيماران مبتلا به سكته مغزي مزمن

مقدمه و اهداف سكته مغزي يكي از بيماري‌هاي شايع در جهان است و به‌عنوان پنجمين بيماري منجر به مرگ در جهان شناخته شده است كه به‌شدت موجب ناتواني اندام فوقاني مي‌شود. يكي از اهداف اصلي توان‌بخشي در اين بيماران، بهبود عملكرد اندام فوقاني آن‌هاست. بازآموزي همراه با تمرينات دوگانه، يكي از روش‌هاي توان‌بخشي در بيماران سكته مغزي است كه همراه با اجراي وظايف حركتي، تمرينات ذهني نيز از بيمار خواسته مي‌شود. هدف از اين مطالعه، بررسي تأثير بازآموزي به همراه تمرينات دوگانه برعملكرد اندام فوقاني بيماران سكته مغزي مزمن، شامل عملكرد اندام فوقاني، تون عضله خم‌كننده آرنج، دامنه حركتي فعال بازكردن مچ دست و توانايي بيمار در انجام فعاليت روزمره است.مواد و روش‌ها در اين مطالعه پايلوت، 16 بيمار خانم مبتلا به سكته مغزي مزمن (بيش از 6 ماه) با‌توجه‌به معيارهاي ورود و خروج، براي درمان انتخاب شدند و به 2 گروه 8 نفره آزمايش و كنترل تقسيم شدند. براي هر 2 گروه، درمان روتين شامل تحريك الكتريكي عضلات چهارسر و دورسي فلكسورهاي سمت درگير، 10 دقيقه دوچرخه و انجام 3 وظيفه حركتي براي اندام فوقاني انجام شد. در گروه آزمايش، بازآموزي حركتي شامل انجام 3 وظيفه حركتي بود: 1. روي هم چيدن بلوك‌هاي رنگي؛ 2. باز و بسته كردن درب بطري؛ 3. حركت دادن لوبياها با قاشق به سمت هدفي معين. هم‌زمان با انجام وظيفه شمارش معكوس اعداد نيز انجام شد. اين درمان‌ها به مدت 12جلسه (3 جلسه در هفته و به‌مدت 4هفته) انجام شد. متغيرهاي عملكرد اندام فوقاني تون عضلات خم‌كننده آرنج، دامنه حركتي فعال اكستنشن مچ دست (با گونيامتري) و فعاليت‌هاي روزمره (شاخص بارتل)، قبل و بعد از درمان اندازه‌گيري شدند. يافته‌ها تفاوت معناداري در هيچ‌كدام از متغيرها بين 2 گروه يافت نشد (P 0/05). در مقايسه بين‌گروهي، هم در گروه كنترل و هم در گروه آزمايش بهبود معناداري در 3 متغير عملكرد اندام فوقاني، اسپاستيسيتي و انجام فعاليت‌هاي روزانه بعد از 4 هفنه مداخله در مقايسه با شرايط بيس لاين داشت (P 0/05). هر‌چند براي متغير دامنه حركتي فعال اكستنشن مچ دست در هر 2 گروه آزمايش و كنترل تفاوت معناداري بين 2 شرايط يافت نشد (P 0/05). نتيجه‌گيري نتايج نشان داد هر 2 نوع بازآموزي با و بدون تمرينات دوگانه موجب بهبود قابل‌ملاحظه در عملكرد، اسپاستيسيته و توانايي فرد در فعاليت‌هاي روزمره بيماران مبتلا به سكته مغزي مزمن مي‌شود. اما بازآموزي دوگانه تأثير بيشتري روي ايتن پارامترها نداشت.