تأثير بازي‌هاي شناختي منتخب بر ارتقا و پايداري كاركردهاي اجرايي كودكان دچار اختلال هماهنگي رشدي

مقدمه و اهداف: كودكان مبتلا به اختلال هماهنگي رشدي به نوعي با آسيب در بخشي از كاركردهاي اجرايي مواجه هستند. پژوهش حاضر با هدف مطالعه‌ تأثير يادداري بازي‌هاي شناختي بر توسعه‌ سه مؤلفه‌ كاركردهاي اجرايي (بازداري پاسخ ، حافظه‌‌ كاري و انعطاف‌پذيري شناختي) بين كودكان دچار اختلال هماهنگي رشدي طراحي و اجرا شد.مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع نيمه‌تجربي با گروه كنترل بود. سي دختر10-7 سال دچار اختلال هماهنگي رشدي، بر اساس نمره‌ كسب‌شده در مجموعه آزمون سنجش حركت كودكان ويرايش دوم و بر اساس نمره‌ هوشي به دو گروه آزمايش و كنترل تقسيم شدند. از آزمون سنجش حركت كودكان و آزمون هوشي كتل جهت غربالگري اوليه و از آزمون‌هاي N-Back, Stroop, and Go-NOGO جهت سنجش حافظه ‌‌‌كاري، انعطاف‌پذيري شناختي و بازداري پاسخ استفاده شد. پروتكل تمريني شامل يك سري بازي‌هاي شناختي و حركتي بود كه صريحاً توسعه‌ يك مؤلفه مشخص از كاركردهاي اجرايي را مد نظر قرار داده بود. داده‌ها با استفاده از آزمون تحليل واريانس دو راهه با اندازه‌گيري مكرر در عامل آزمون (زمان) با نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تجزيه و تحليل شدند.يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد عملكرد حافظه‌‌ كاري (0/000=P)، بازداري پاسخ (0/010=P) و انعطاف‌پذيري شناختي ( 0/045=P) در گروه آزمايشي از پيش‌آزمون به پس‌آزمون افزايش يافت، در‌حالي‌كه چنين تغييري در گروه كنترل مشاهده نشد. همچنين، اثر بهبود‌دهنده بازي‌ها بر حافظه‌ ‌كاري (000/0=P) و بازداري پاسخ (0/033=P) تا آزمون يادداري (بعد از بي‌تمريني) حفظ شد، درحالي‌كه در آزمون يادداري بين انعطاف‌پذيري شناختي كودكان دچار اختلال هماهنگي رشدي گروه آزمايش و كنترل تفاوت معناداري مشاهده نشد.نتيجه‌گيري: بر پايه‌ يافته‌هاي پژوهش حاضر، بازي‌هاي شناختي حركتي بر بهبود و ماندگاري حافظه‌ ‌كاري و بازداري پاسخ و توسعه انعطاف‌پذيري شناختي مؤثر ‌باشد.