واكاوي تطبيقي بن مايه هاي اجتماعي در رمان هاي «شريك جرم» جعفر مدرس صادقي و «در نبردي مشكوك» جان اشتاين بك

ادبيات تطبيقي، به بررسي روابط، شباهت‌ها و تفاوت‌هاي ادبي كشورهاي گوناگون با يكديگر مي‌پردازد. اين امر، موجبات آشنايي و تبادل فرهنگي و ادبي كشورها با يكديگر را فراهم مي‌سازد؛ البته امروزه نحله هاي جديد ادبيات تطبيقي مانند مطالعات فرهنگي ايجاد شده كه اين امكان را ميسر ساخته تا در متن و بطن ادبيات يك ملّت نيز مطالعات تطبيقي گوناگوني انجام گيرد. امروزه خوانش رمان در جوامع گوناگون تنها جنبه سرگرمي ندارد؛ بلكه ابزار ارزشمندي است كه نويسنده از آن در نشر مسائل، افكار و انتقادات اجتماعي و سياسي بهره مي گيرد. در پژوهش پيش رو، به شيوه توصيفي-تحليلي به بررسي تطبيقي مضامين اجتماعي مشترك در دو اثر «شريك جرم» از جعفر مدرس صادقي و «در نبردي مشكوك» از جان اشتاين بك پرداخته شده است. بررسي تطبيقي اين دو اثر نشان مي‌دهد، هر دو نويسنده داراي اهداف و آمالي هستند كه ريشۀ اجتماعي و سياسي دارند و همين اهداف اجتماعي، بن مايۀ اصلي دو اثر را تشكيل مي‌دهد. اگرچه اين دو رمان در مضامين اجتماعي مانند جنبش‌هاي اجتماعي، اعتصاب، سركوب، تبعيض و مسائل سياسي با يكديگر شباهت دارند، امّا شيوۀ پرداخت آن ها در اين موضوعات در برخي موارد تفاوت هايي دارد براي مثال جان اشتاين بك به شكل صريح تري مسائل را بيان مي‌كند، اما مدرس صادقي مسائل را در لفافه منعكس مي كند. قريب به انفاق شخصيت هاي هر دو رمان را افرادي تشكيل مي‌‌دهد كه در زندگي خود كنشگران جدي سياسي و اجتماعي به شمار مي آيند؛ به همين دليل، تمام حوادث دو رمان در پيوند با يك چالش اجتماعي شكل مي گيرد و قصه حول محور آن ماجرا پيش مي رود.