ارزيابي مناطق مناسب كاشت گياه گندم، ذرت، چغندرقند و گوجه‌فرنگي در اقليم‌هاي مختلف ايران با توجه به اثرات تغيير اقليم به كمك نرم‌افزار اكوآكراپ

انتخاب گياهان مناسب براي كشت در هر منطقه، با توجه به تاب‌آوري سيستم زراعي و وضعيت آب، از ابعاد حياتي در تدوين استراتژي زراعي كشور بوده و مستلزم برنامه‌ريزي دقيق است. پژوهش حاضر به ‌منظور ارائه چارچوبي كلي براي يافتن بهترين منطقه براي كشت محصولات گوجه‌فرنگي، گندم، ذرت علوفه‌اي و چغندرقند، در 12 نقطه انتخابي از ايران با اعمال پراكنش و تغييرات اقليمي از سال 1980 تا 2020 صورت گرفت. در اين پژوهش براي انجام شبيه‌سازي‌هاي گياهي از مدل اكواكراپ استفاده شد. پس از مقايسه مقادير محصول خشك گزارش‌شده در هر يك از 12 مناطق مورد مطالعه توسط سازمان جهاد كشاورزي و مقادير مدل‌سازي‌شده توسط اكواكراپ، خطاي صحت‌سنجي  براي مناطق مذكور و محصولات چغندرقند 8.4 درصد، گوجه‌فرنگي 8.3 درصد، گندم 6.6 درصد، و ذرت 6.4 درصد بود. به طور ميانگين مدل قادر به شبيه‌سازي مقدار محصول خشك توليدي با خطاي زير 10 درصد بوده‌ است. براي پيش‌نگري مقدار محصول توليدي در آينده نزديك، داده‌هاي اقليمي مدل‌سازي هواشناسي MRI-ESM 0-2 با خروجي‌هاي سيميپ6 در نرم‌افزار سيم‌هايد تهيه ‌شد. با تحليل داده‌هاي مدل‌سازي و تاريخي، براي گندم، چغندرقند، ذرت علوفه‌اي و گوجه‌فرنگي، بيشترين و كمترين مقدار توليد به ترتيب در اصفهان و زاهدان، اروميه و بجنورد، اصفهان و مشهد، و زنجان و زاهدان مشخص شد. شاخص قابل‌مقايسه بين محصولات در شهرهاي مختلف براي دو حالت برنامه‌ريزي‌شده و پتانسيل، از سه شاخص مقدار جرم و قيمت ريالي محصول و عمق آب آبياري، استفاده شد. اولويت كشت محصولات در هر شهر با قياس 3 عامل بهترين و ضعيف‌ترين مكان كشت گوجه‌فرنگي، ذرت علوفه‌اي، گندم و چغندرقند به ترتيب كرمانشاه و زاهدان، اصفهان و مشهد، تهران و زاهدان، كرمانشاه و مشهد است.