رابطه حقوق بشر و حقوق شهروندي در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران

ماهيت مفاهيم حقوق بشر و حقوق شهروندي و رابطه ميان آنها همواره محل بحث و چالش بوده است. مفهوم حقوق شهروندي بر اساس عوامل وجودي و روند تاريخي به دو دسته حقوق شهروندي ايستا و حقوق شهروندي پويا قابل تقسيم است. برهمين‌مبنا هم حقوق بشر به دو دسته حقوق بشر جهاني و ملي تقسيم مي‌شود. همخواني‌هايي در عوامل وجودي هريك از آنها منجر به شكل‌گيري رابطه ميان آنها شد. در ابتدا رابطه حقوق شهروند ايستا با حقوق بشر ملي شكل گرفت و درادامه و به مقتضاي زندگي مدرن بشري، رابطه حقوق شهروندي پويا با حقوق بشر جهاني پديد آمد. قانون اساسي در قالب اصول مكانيسمي و جوهري حاوي هردو اين روابط مي‌باشد به‌طوري كه رابطه حقوق شهروندي پويا و حقوق بشر جهاني در اصول جوهري و رابطه حقوق شهروندي ايستا با حقوق بشر ملي در اصول مكانيسمي درج مي‌شود. قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران هم نسبت به اين قاعده پاي‌بند مي‌باشد و اصول جوهري خود را به مفاهيم حقوق بشر جهاني و حقوق شهروند پويا و رابطه ميان آنها اختصاص داده و در اصول مكانيسمي هم به مفاهيم شهروندي ايستا و حقوق بشر ملي و رابطه ميان آنها اشاره كرده است.