يافته‌هاي آندوسكوپيك و پاتولوژيك دستگاه گوارش فوقاني در كودكان ۳ تا ۱۲ سال مبتلا به درد مزمن شكمي بدون علت مشخص

سابقه و هدف: درد مزمن و يا راجعه شكم به صورت سه دوره درد شكمي كه حداقل براي 3 ماه متوالي اتفاق بيفتد و به اندازه‌اي شديد باشد كه بتواند در عملكرد طبيعي كودك تاثير سوء بگذارد، تعريف مي‌شود. وجود درد شكم مي‌تواند يك شكايت چالش برانگيز براي بسياري از متخصصين باشد، زيرا در عين حال كه مي‌تواند بيانگر يك يافته كاملا خوش خيم باشد، ممكن است بر وجود يك پاتولوژي حاد و بدخيم نيز دلالت كند. مهم‌ترين اقدام پزشك معالج در اين مرحله تشخيص ارگانيك و يا عملكردي بودن بيماري مي‌باشد. مطالعه حاضر با هدف ارزيابي عملكرد تشخيصي آندوسكوپي دستگاه گوارش فوقاني در تشخيص علل ارگانيك درد مزمن شكم در كودكان و بررسي ارتباط علايم باليني با يافته‌هاي پاتولوژيك آندوسكوپي در كودكان 3 تا 12 سال مبتلا به درد مزمن شكمي انجام شده است.مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر به صورت يك مطالعه مقطعي بر روي 100 كودك مبتلا به درد مزمن شكم بدون علت پاتولوژيك، كه به كلينيك كودكان بيمارستان آيت‌الله موسوي زنجان مراجعه كرده بودند، انجام شد. در ابتدا پس از شرح حال اوليه وبررسي علايم باليني بيمار، آزمايشات تشخيصي و پاراكلينيكي جهت تعيين علت درد مزمن شكم صورت‌گرفت. درصورت تشخيص علت درد با استفاده از بررسي‌هاي كلينيكي و پاراكلينيكي، بيمار از مطالعه خارج و درمان متناسب با تشخيص براي وي انجام شد. سپس كودكاني كه علت مشخصي براي درد شكم آن‌ها يافت نشد جهت انجام آندوسكوپي به پزشك فوق تخصص گوارش اطفال ارجاع داده شدند. پس از بررسي و مشاهده كامل دستگاه گوارش فوقاني يك نمونه پاتولوژي نيز براي تمام بيماران تهيه شد. يافته‌هاي آندوسكوپي، پاتولوژي، دموگرافيك و باليني براي تمام بيماران ثبت شد. داده‌ها در نهايت توسط نرم‌افزار 26SPSS با استفاده از تست‌هاي آماري كاي دو، تست دقيق فيشر، تي تست و من-ويتني مورد تجزيه و تحليل آماري قرارگرفت.يافته‌ها: در اين مطالعه، ميانگين و  انحراف معيار سني كودكان 2/66±8 سال بود. 63 درصد از آن‌ها دختر و 75 درصد ساكن شهر زنجان بودند. شايع‌ترين شكايت در كودكان بعد از درد شكم، استفراغ (19 درصد) و تهوع (14 درصد) و عدم پاسخ به درمان سرپايي (8 درصد) بود. شايع‌ترين علايم همراه با درد مزمن شكمي به‌ترتيب استفراغ (32 درصد)، پوسيدگي دندان(27 درصد) و يبوست(22 درصد) بود. يافته‌هاي آندوسكوپي تنها در دو بيمار مبتلا به درد شكم نرمال بود و در 98 درصد حداقل يك ضايعه ارگانيك وجود داشت. شايع‌ترين يافته‌ها در بررسي پاتولوژي به‌ترتيب ريفلاكس معدوي- مروي(GERD I) با 48 درصد فتق هياتال لغزشي (Small sliding hiatal hernia) با 37 درصد و GERD II (24 درصد) بودند.استنتاج: نتايج پژوهش حاضر نشان مي‌دهد كه اغلب دردهاي مزمن شكمي در كودكان منشا ارگانيك دارد و بهتر است بررسي‌هاي تكميلي جهت يافتن علت درد صورت گيرد. شايع‌ترين يافته پاتولوژيك در اين كودكان  GERD I, IIو فتق هياتال لغزشي بود. تظاهرات باليني بيماري، تنوع علائم باليني، يافته‌هاي پاراكلينيكي، تست‌هاي اوليه و نتايج بيوپسي مخاطي مي‌تواند در تشخيص علت درد مزمن كمك‌كننده باشد، لذا با يافتن علت درد مي‌توان اقدامات موثر جهت كنترل درد اين‌كودكان انجام داد.