بررسي ناهنجاري هاي آناتوميك مفصل زانو و ارتباط آن با مفصل هيپ

سابقه و هدف: آسيب و اختلالات مفصل زانو به دو دسته كلي آسيب‌هاي ضربه‌اي و غيرضربه‌اي شامل بد شكلي‌هاي اسكلتي همچون زانو پرانتزي(ژنوواروم) و زانو ضربدري(ژنو والگوم) تقسيم مي‌شوند. ژنو والگوم و ژنو واروم از جمله شايع‌ترين ناهنجاري‌هاي ناحيه مفصل زانو مي‌باشد كه مي‌تواند به‌طور مستقيم بر كيفيت زندگي اجتماعي افراد نقش داشته باشد. با توجه به اهميت تعيين ميزان آن در جامعه جوانان، اين مطالعه با هدف بررسي ارتباط بين وضعيت ژنو والگوم و ژنو واروم با شاخص‌هاي آنتروپومتريك بدن در دانش‌آموزان مدارس ابتدايي سطح شهرستان دزفول در سال 1401، تعيين گرديد.مواد و روش‌ها: اين مطالعه مقطعي تحليلي، درسال1401 درسطح مدارس ابتدايي شهرستان دزفول بر روي 400 نفر از دانش‌آموزان مدارس دخترانه و پسرانه بين سنين 7 تا 11 سال انجام شده است. پس از اخذ رضايت و دريافت اطلاعات دموگرافيك شامل سن، جنس، قد، وزن، شاخص توده بدني، سوابق خانوادگي و فاصله بين تروكانترهاي بزرگ استخوان ران از طريق پرسشنامه، براي ارزيابي تغيير شكل وضعيت اندام تحتاني، شركت‌كنندگان بايد به‌صورت ايستاده به نحوي كه زانو در حالت اكستنشن كامل باشد و قوزك‌هاي دو پا به گونه‌اي به هم چسبيده باشد كه استخوان كشكك هر دو سمت رو به سمت جلو باشند. در اين حالت فاصله بين دو اپي‌كنديل داخلي استخوان‌هاي فمور(براي ارزيابي ژنو واروم) و فاصله بين دو قوزك داخلي (براي ارزيابي ژنووالگوم) به‌وسيله خط‌كش مخصوص اندازه‌گيري و ثبت گرديد.يافته‌ها: نتايج توزيع فراواني نشان داد2/5 درصد از افراد مورد مطالعه داراي ژنو والگوم (پا ضربدري) و 11/5درصد از آن‌ها داراي ژنو ‌واروم(پا پرانتزي) بودند. اين آمار در مجموع نشان دهنده وجود اختلالات اسلكتي به ميزان 14 درصد در جمعيت مورد مطالعه بود. هم‌چنين نتايج اين مطالعه نشان داد كه تنها 2/2 درصد از افراد مورد مطالعه داراي سابقه خانوادگي عارضه‌هاي اسكلتي عضلاني همچون ژنو والگوم و ژنو واروم بوده و 97/5درصد از آن‌ها سابقه خانوادگي نداشتند كه نشان‌دهنده نبود ارتباط معني‌دار بين بروز اختلالات و سابقه خانوادگي بود(0/187=P). بررسي‌ها نشان داد بين ميانگين سن و مشاهده اختلال ژنو واروم و ژنو والگوم ارتباط معني‌داري وجود دارد به نحوي كه با افزايش سن، افراد بيش‌تري درگير اختلال بودند(0/001 P). هم‌چنين بين افزايش قد و وزن و بروز اين اختلالات ارتباط معني‌داري مشاهده گرديد(0/001=P). جالب توجه است كه نتايج اين مطالعه ارتباط معني‌داري بين فاصله بين مفصل هيپ با ناهنجاري‌هاي ژنو والگوم و ژنو واروم نشان دادند(0/05 P).استنتاج: اگرچه با توجه به جامعه آماري مورد مطالعه ميزان اختلالات در جمعيت نمونه درصد خيلي بالايي نداشت، اما بررسي‌هاي آماري در اين مطالعه ارتباط معني‌داري بين شاخص‌هاي دموگرافيك و اختلالات مفصل زانو را تاييد كرده است. وجود ارتباط بين قد، وزن، سن و ساير شاخص‌هاي مهم آناتوميك همانند فاصله بين مفصل هيپ با ژنو واروم و ژنو والگوم احتمالا نشان‌دهنده روند رو به افزايش مشاهده اين اختلالات در جامعه با رشد و تغييرات فرم سيستم اسكلتي باشد كه نيازمند انجام مطالعات با جامعه آماري وسيع‌تري است. نتايج اين تحقيق مي‌تواند به عنوان يك زنگ خطري براي سلامت جامعه، مورد استفاده سياست‌گذاران سلامت جامعه قرار گيرد تا با تدوين برنامه‌ها و استراتژي‌هاي مناسب از ميزان بروز اين اختلال مخصوصا در سنين پايين جامعه جلوگيري به‌عمل آيد.