بررسي تأثير آميگدالين پوشش شده با نانوذرات كيتوزان بر حافظه اجتنابي غير فعال موش سوري نر نژاد NMRI

سابقه و هدف: مطالعات مختلفي جهت درمان اختلالات حافظه و يادگيري با استفاده از گياهان دارويي و تركيبات مختلف صورت گرفته است. آميگدالين به‌عنوان تركيب اصلي دانه گياهان تيره گل سرخيان، هر چند داراي ويژگي‌هاي سودمند متنوعي است ولي مي‌تواند در بدن تركيب سيانيدي آزاد كند. از طرف ديگر، دارو رساني در محل با كمك نانوذرات مي‌تواند عوارض كم‌تري به همراه داشته باشد. كيتوزان يكي از تركيباتي است كه از نانوذرات آن در سيستم دارورساني استفاده مي‌شود. لذا در مطالعه حاضر تأثير آميگدالين پوشش نشده و پوشش شده با نانوذرات كيتوزان بر حافظه اجتنابي غيرفعال مورد بررسي قرار گرفته است. ‌ مواد و روش‌ها: در اين مطالعه تجربي 150 سر موش سوري نر نژاد NMRI با سن 5-6 هفته‌اي و وزن 30-25 گرم مورد استفاده قرارگرفت. تمامي تزريقات به صورت درون صفاقي صورت گرفت. اين مطالعه در سه مرحله جداگانه انجام گرفت. در مرحله اول تزريق دوزهاي مختلف اتانول (0.25 ، 5.0، 75.0 و 1 گرم در هر كيلوگرم وزن بدن) به منظور به‌دست آوردن دوز مناسب براي تخريب حافظه اجتنابي غير فعال انجام گرفت. در مرحله دوم پس از تخريب حافظه با استفاده از اتانول، تاثيردوزهاي مختلف (mg/kg 25.6، 5.12، 25 و50) آميگدالين پوشش نشده بر حافظه اجتنابي غير فعال مورد ارزيابي قرار گرفت و در مرحله سوم تاثير دوزهاي مختلف آميگدالين مرحله قبل ولي پوشش شده با نانوذرات كيتوزان مورد ارزيابي قرار گرفت. فرايند بررسي حافظه اجتنابي غيرفعال طي دو روز پشت سر هم شامل روز آموزش و روز آزمون با استفاده از دستگاه شاتل باكس انجام گرفت. ميانگين و انحراف معيار داده‌هاي حافظه اجتنابي در نرم‌افزار گراف پد پريسم وارد و توسط آناليز واريانس يك طرفه(ANOVA) و تست توكي درسطح معني‌داري 0.05P تجزيه و تحليل شدند. يافته‌ها: نتايج آزمايش مرحله اول نشان داد كه اتانول با دوزهاي 75.0 و 1 گرم در هر كيلوگرم وزن بدن در 001.0P و با دوز  5.0 گرم در هر كيلوگرم وزن بدن در 01.0P به‌طور معني‌داري باعث ايجاد فراموشي مي‌شود. نتايج آزمايش مرحله دوم نشان داد كه تمامي دوزهاي آميگدالين پوشش نشده نه تنها باعث تخريب حافظه نمي‌شوند؛ بلكه با اختلاف معني‌داري (0001.0 P) باعث بهبود فراموشي ناشي از اتانول مي‌شوند. در مرحله سوم نتايج نشان دادكه آميگدالين پوشش شده با نانو ذرات كيتوزان هر چند در همه دوزها با اختلاف معني‌داري (01.0P ) باعث ايجاد فراموشي مي‌شوند ولي در دوزهاي mg/kg 25 و50 توانستند در يك الگوي وابسته به وضعيت باعث بهبود فراموشي ناشي از اتانول شوند. هم‌چنين مقايسه تاثير دو به دو دوزهاي آميگدالين پوشش نشده و پوشش شده با نانوذرات كيتوزان بر حافظه اجتنابي نشان دادكه تفاوت معني‌داري بين هيچ‌كدام از دوزها وجود ندارد و هردو مي توانند باعث بهبود حافظه تخريب شده ناشي از اتانول شوند. استنتاج: آميگدالين دريافت شده به روش درون صفاقي در اين مطالعه توانست حافظه اجتنابي تخريب شده را بهبود ببخشد و به‌صورت پوشش شده در نانوكيتوزان الگوي يادگيري وابسته به وضعيت را به نمايش بگذارد؛ احتمالا به اين دليل كه تحت تاثير فلور ميكروبي دستگاه گوارش سيانيد آزاد نشده است. بنابراين بنظر مي‌رسد بررسي تاثير مصرف خوراكي آميگدالين بر حافظه اجتنابي، حافظه فضايي يا ديگر فعاليت‌هاي شناختي ضروري باشد.