بررسي عوامل موثر بر فرزندآوري، يك مطالعه مروري

سابقه و هدف: باروري از مهم‌ترين پديده‌هاي تعيين‌كننده نوسانات جمعيتي است. يك ميل جهاني نسبت به تاخير در فرزندآوري به وجود آمده است. به‌موازات تحولات جهاني در خصوص تاخير در فرزندآوري، كشور ايران نيز تغييرات گسترده‌اي را تجربه مي‌كند؛ هدف از مطالعه مروري حاضر عوامل موثر بر فرزندآوري و موانع آن در طي سال‌هاي 2010 تا 2022 مي‌باشد. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه مروري سيستماتيك با استفاده از پايگاه‌هاي اطلاعاتي Pubmed، Scopus، SID، و Web of science مقالات منتشر شده فارسي و انگليسي طي سال‌هاي 2010 تا 2022 مورد بررسي قرار گرفتند. جست‌وجو در هر يك از پايگاه‌هاي اطلاعاتي به روش جست‌وجو در عناوين انجام شد. به منظور به حداكثر رساندن جامعيت جستجو از كليد واژه‌هاي استاندارد شده Mesh شامل: Childbearing، Attitudes، Women، Reasons، Fertility، Obstacles و فارسي فرزندآوري، نگرش، زنان، علل، باروري و موانع و تركيب آن‌ها با كمك عملگرهاي مرتبط با پايگاه مورد جستجو (همچون AND و OR) ( و و يا ) جست‌وجو گرديد. در اين مطالعه مروري سيستماتيك از تمام مطالعات انجام شده در مورد موانع و عوامل موثر بر فرزندآوري در مقالات منتشر شده انگليسي طي سال‌هاي 2022-2010 و مقالات فارسي تا سال 1401بهره برداري شد. طراحي سئوال مطالعه اين مرور سيستماتيك براساس پروسه پيكو(PICO) بنا شده است كه در آنP جمعيت زنان متاهل، I عوامل موثر C در اين مطالعه با توجه به اين‌كه مطالعات گزارش‌دهي بودند، جايگاهي ندارد و O به فرزندآوري اطلاق مي‌گردد. يافته‌ها: در نتيجه جست و جو 1254 مقاله وارد مطالعه شدند كه بعد از بررسي، حذف مقالات براساس شرايط ورود، در دسترس بودن فايل مقالات و هم‌چنين حذف مقالات تكراري 36 مقاله باقي مانده به صورت كامل تجزيه و تحليل شدند. عواملي همچون وضعيت اجتماعي، فرهنگي، زندگي شهري يا روستايي، ميزان تحصيلات و ارزش‌ها و باورهاي ديني و قومي مردم نقش به‌سزايي در تصميم‌گيري زوجين خواهد داشت. به علاوه، سياست دولت ازجمله حمايت از مادران باردار مؤثرخواهد بود. استنتاج: نتايج مطالعه حاضر نشان داد، عواملي همچون وضعيت اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي، به عنوان تعيين‌كننده‌هاي اجتماعي موثر بر باروري شناخته شده است. تعلقات قومي، سطح تحصيلات، خانواده‌گرايي و دين‌داري، سن ازدواج، تصميمات و سياست‌هاي دولتي، محل سكونت، و درجه شغلي جزء عوامل تسهيل‌كننده فرزندآوري بودند. ارزش‌هاي مذهبي و سنتي باعث تقويت باروري شده و تمايل به فرزندآوري در خانواده‌هاي با سطح اجتماعي اقتصادي پايين بيش‌تر است. طراحي و اجراي برنامه‌ها آموزشي براي بهبود باورها، نگرش‌ها، ترويج هنجارهاي ذهني مثبت و تقويت مهارت‌هاي توانمندسازي مي‌تواند نقش تعيين‌كننده‌اي در ارتقاي قصد و رفتار باروري زنان ايراني داشته باشد. نتايج مطالعه حاضرمي‌تواند راهنمايي براي سياست‌گذاران سلامت جهت رفع موانع فرزندآوري و افزايش جمعيت در ايران باشد. هم‌چنين با فراهم آوردن شرايط اقتصادي– اجتماعي مناسب براي زنان و رفتارهاي باروري مختلف در نقاط مختلف كشور و در فرهنگ و قوميت‌هاي مختلف، برنامه‌هاي سلامت باروري و بارداري بايد همراستاي سياست‌هاي رشد جمعيت تكميل شود.