شناسايي و واكاوي راهبردهاي تاب‌آوري زنجيره تامين

با توجه به تاثيرات مخرب حوادث، بحران‌ها و بلاياي طبيعي و غيرطبيعي بر عملكرد زنجيره تامين شركت‌ها، متخصصان سازماني در صدد آن برآمدند تا به مطالعه درباره مفهوم ريسك در زنجيره تامين و همچنين چگونگي راه‌هاي مقابله با آن‌ها بپردازند. با توجه به اهميت بحث تاب‌آوري در زنجيره تامين و چگونگي اجراي راهبرد‌هاي آن، هدف اين پژوهش شناسايي و بررسي راهبرد‌هاي مناسب براي ايجاد تاب‌آوري در زنجيره تامين است. در راستاي شناسايي راهبردهاي تاب‌آوري زنجيره تامين از رويكرد فراتركيب بهره گرفته شده است. به منظور روايي و پايايي پژوهش از برنامه ارزيابي مطالعات كيفي استفاده شده است. براي اين منظور، با مراجعه به اسناد و مدارك معتبر قابل دسترس در پايگاه‌هاي داده «گوگل اسكالر»، «ساينس دايركت»، «اسپرينگر»، «امرالد»، «علم نت»، «مگيران» و «نورمگز» در بازه زماني 2019-2000 (خارجي) و 98-80 (داخلي) تعداد 577 مقاله در حوزه تاب‌آوري زنجيره تامين شناسايي شد و سپس 66 مقاله راجع به موضوع راهبرد‌ها انتخاب شد. از اين تعداد 8 مقاله به زبان فارسي و 58 مقاله به زبان لاتين بودند. با مرور نظام‌مند پيشينه 68 راهبرد براي تاب‌آوري زنجيره تامين شناسايي شد و در نهايت با توجه به زمان استفاده از آن‌ها، به سه دسته كلي راهبرد‌هاي پيشگيرانه، راهبرد‌هاي همزمان و راهبرد‌هاي واكنشي دسته‌بندي شدند. در بررسي مطالعات قبلي در اين زمينه مجموعه كامل و جامعي از راهبرد‌هاي تاب‌آوري زنجيره تامين ارائه نشده است و اين تحقيق به دنبال آن است تا با استفاده از مرور نظام‌مند پيشينه اين راهبرد‌ها را شناسايي و ارائه كند. در نهايت، راهبردهاي ايجاد انعطاف‌پذيري، ايجاد افزونگي، اطمينان از چابكي زنجيره تامين، افزايش قابليت رديابي و ساخت فرهنگ قوي همكاري به عنوان مهمترين راهبردها براي تاب‌آوري زنجيره تامين شناسايي شدند.